Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2017

Περί ψαλτικών πτυχίων και διπλωμάτων...το ανάγνωσμα

Τώρα που τελείωσαν οι μουσικοψαλτικές εξετάσεις στα διάφορα ωδεία και σχολές Βυζαντινής μουσικής.Τώρα που μοιράστηκαν αφειδώς πτυχία Ψαλτών και ... διπλώματα καθηγητών Βυζ.Μουσικής. Και τώρα που κατακάθισε ο κουρνιαχτός των αλληλοσυγχαρητηρίων και κορνιζαρίστηκαν οι απονεμηθέντες τίτλοι,είπα να γράψω δύο λόγια γιά το εν λόγω φαινόμενο,μαζί με μία προσωπική εμπειρία ως σύγκριση ... εποχών. 
Δεν ευελπιστώ οτι με τα γραφόμενά μου θα επηρεάσω κάποιον από τους ....χοροστατούντες. Απλά ίσως μάθουν μερικοί -κυρίως νέοι- πώς παλαιά γινόντουσαν όσοι ήθελαν Ψάλτες και τι γίνεται  σήμερα με τους φοιτούντες στα ωδεία και στις Σχολές, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων.
Τα παλαιά χρόνια,ακόμη και πρίν από 3-4 δεκαετίες,οι περισσότεροι που ήθελαν να γίνουν Ψάλτες, ξεκινούσαν από μικρή ηλικία και μάθαιναν μέσα στην εκκλησία, πάνω στο αναλόγιο και κοντά σε κάποιον Ψάλτη τα βασικά του αναγνώστη. Συν τω χρόνω και ύστερα από συνεχή και ανελλιπή παρουσία στο αναλόγιο μάθαιναν και να ψάλλουν. Υστερα άρχιζαν και τα μαθήματα είτε σε ατομικό ιδιαίτερο μάθημα είτε σε κάποιο ωδείο. Τότε ήταν ελάχιστες οι σχολές στις διάφορες Μητροπόλεις πού έδιναν πτυχία.
Γιά το πτυχίο Ψάλτου (ωδικής λεγόταν τότε) απαιτείτο μεγάλος κόπος και πολύ διάβασμα.Και δεν στο έδιδαν οι κριτές αν δεν ήσουν όντως φτασμένος Ψάλτης. Το δε δίπλωμα είχε πολλαπλάσιες απαιτήσεις.  
Θα αναφέρω μία προσωπική εμπειρία. Οταν έδωσα προ ετών εξετάσεις στο παλαιό Ελληνικό ωδείο (οδός Διδότου Αθήνα) γιά πτυχίο, είχα ως εξεταστές τους Χατζηθεοδώρου Θ (τον μαθητη του Ψάχου), Βερνάδο, Μαυραγάνη και τρεις καθηγητές του ωδείου. Και ακροατήριο τον Στανίτσα και τον Παναγιωτίδη που είχαν έλθει γιά τον Νερατζή που μετά από μένα έδινε γιά δίπλωμα. Και ξέρετε μετά τους καθορισθέντες να ψάλλω ύμνους,τι μου ζήτησε να ψάλλω ο Χ"Θεοδώρου? Οχι κάποιο απολυτίκιο ή προσόμοιο αλλά το "Εξαποστελείς..." των Ανοιξανταρίων του Γ.Ραιδεστηνού. Και για ένα παιδί 24 ετών το να το ψάλλει αυτό,αν δεν το έχει διαβάσει και χιλιοακούσει δεν είναι και εύκολο. Χώρια που σε μία ανάλυση που έκανα σε ύμνο και με διέκοψε ένας εκ των εξεταστών του ωδείου ως εκτος κειμένου,επενέβη ο ίδιος ο Στανίτσας και φώναξε "ετσι ψάλλεται". 
Στο δε δίπλωμα που μετά εξετάσθηκε ο Νερατζής -και που καθηλώθηκαμε όλοι από το ψάλσιμό του-, μεταξύ πολλών άλλων έψαλλε και έγραψε με παρτιτούρα από στήθους στον πίνακα όλον τον καλοφωνικό ειρμό του Νικολάου "Το όμμα της καρδίας μου".  
Για να μου πεί κάποιος σήμερα,πόσοι από τους σημερινούς πτυχιούχους και μάλιστα διπλωματούχους μπορούν να ψάλλουν σε μία απλή ακολουθία σωστά και με επάρκεια???
Θα ευλογήσω λίγο τα γένια μου και θα πώ ότι όλοι οι μαθητές μου που έλαβαν κατά καιρούς πτυχίο ή δίπλωμα,είχαν μεγάλη και συνεχή παρουσία στο αναλόγιο είτε ως Λαμπαδάριοι είτε ως βοηθοί. Και όταν εξετάσθηκαν ήταν "μπαρουτοκαπνισμένοι" ψάλτες.
Να γράψω κάτι και για τους εξεταστές. Εντάξει να είναι επιεικείς και συγκαταβατικοί με τους εξεταζόμενους. Αλλά ας μην "κοπανάνε" σε όλους αυτό το "άριστα παμψηφεί". Καλές οι δημόσιες σχέσεις,καλά και τα έσοδα από τις παραστάσεις,αλλά υπάρχει και η τέχνη.....
Ασφαλώς ως επίλογο θέλω να επισημάνω ότι υπάρχουν εξαιρέσεις -λίγες δυστυχώς- όπου νέοι πτυχιούχοι και διπλωματούχοι είναι άριστοι Ψάλτες έμφορτοι πολλών γνώσεων γενικά και μουσικά και δεξιοτέχνες μουσικών οργάνων.Και είναι παραδείγματα προς μίμηση. 
Καλά πτυχιοδιπλώματα και άμα αλλάξει τίποτα εμένα να μου γράψετε........

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αναγνώστες