Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2018

Αγιος Γεώργιος Κυπαρισσάς. Ενας ιστορικός Ι.Ναός στα Ψωμαθειά. Φωτό-Ηχητικά.

Ο πρώτος Ιερός Ναός που συναντά όποιος έρχεται από το ιστορικό κέντρο της Κων/λεως στην περιοχή Ψωμαθειών και Γεδηκουλέ, είναι ο Αγιος Γεώργιος ο Κυπαρισσάς. 
Είναι ιστορικός ναός και υπήρχε πάντα από τους Βυζαντινούς χρόνους στο ίδιο σημείο και αναφέρεται σε πολλά παλαιά βιβλία ως Αγιος Γεώργιος ο εν Κυπαρίσσω.  Βέβαια στο διάβα των αιώνων και πολλές καταστροφές υπέστη και αλλαγές. 
Είναι ο ένας από τους τρείς ναούς που μετά την άλωση δεν έγινε τέμενος, αλλά παρέμεινε Χριστιανικός τόπος λατρείας. Είναι μικρός και από τους ελάχιστους με τρούλο. Εδώ και λίγο καιρό με μέριμνα της Κοινότητος του ναού, του Αρχιερατικού Επόπτη της περιφέρειας Μητροπολίτου Σηλυβρίας κ.κ. Μαξίμου και του προέδρου της Κοινότητος Κοντοσκαλίου κ. Αναστασίου Χονδρόπουλου, ο ναός ανακαινίσθηκε εξωτερικά και επανήλθε στην αρχική του μορφή, αλλά και εσωτερικά.
Εχει υπέροχη ακουστική και είναι μυσταγωγικός. Προχθές Κυριακή και με την ευκαιρία του πέρατος των εργασιών, προσήθε και χοροστάτησε ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης.Εξ άλλου ο εν λόγω ναός ανήκει στην Αρχιεπισκοπική του περιφέρεια. Προσήλθε μαζί με τον Παναγιώτατο και άπασα η ακολουθία του. Και οι Πατριαρχικοί χοροί πλήρεις υπό τους Αρχ.Πρωτ/τη κ. Παν. Νεοχωρίτη και Αρχ.Λαμπαδάριο κ. Στ.Φλοίκο. Κατά το κρατούν έθος ως Πρωτοψάλτης της περιφέρειας, συμμετείχα στον δεξιό χορό. Ψάλλαμε κλασικά μέλη, όπως Χερουβικό Πέτρου της εβδομάδος σε Α ήχο, σύντομα Λειτουργικά Βασ.Νικολαϊδη και Αξιον εστίν Γρηγορίου.Στο τέλος προσεφώνησε τον Παναγιώτατο ο Αρχιερ. επόπτης, αναφερθείς στην ιστορία του ναού. Η λίαν ενδιαφέρουσα ομιλία είναι  Ε Δ Ω
Μετά την ακολουθία, στο προάυλιο του ιερού ναού παρατέθηκαν νηστήσιμα κεράσματα σε όλους. Είναι δε συγκινητικό να μαθαίνεις ότι ακριβώς απέναντι ήταν το σπίτι που γεννήθηκε ο αείμνηστος Δάσκαλος Αρχων Πρωτοψάλτης κυρ Θρασύβουλος Στανίτσας, όπως θυμάται και ο κ.Χονδρόπουλος που το έλεγε ο πατέρας του καθότι λίαν φιλόμουσος διετελέσας πολλά χρόνια επίτροπος εκκλησιών της περιοχής. 
Ως ενθύμια παραθέτω δύο ηχητικά. Πρώτο το κάθισμα του Α' ήχου όπως μεταξύ πολλών άλλων μου παραχώρησε και έψαλλα λίαν πρωί προ της αφίξεως του Πατριάρχου, ο Αρχων Πρωτοψάλτης.
Επίσης και το ψαλλέν από όλους μας Αξιον εστίν σε ήχο Α επί τη βάσει του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου,  από την συλλογή ύμνων Θ.Λειτουργίας του αειμνήστου Πρωτοψάλτου Βασ.Νικολαϊδη.

Τρίτη, 22 Μαΐου 2018

Πανήγυρις ι.ν Αγίου Κων/νου Υψωμαθείων.

Ενας από τους μεγαλύτερους και μεγαλοπρεπείς ιερούς ναούς της Αρχιεπισκοπής Κων/λεως είναι ο ιστορικός αλλά και τόσον πολύπαθος ναός των Αγίων Κων/νου και Ελένης, στα Ψωμαθειά της Κ/Πολης (Γεδηκουλέ). Τον συναντάς πάνω στην λεωφόρο Υψωμαθείων γιά έξοδο προς πύλη Γεντικουλέ,ένθα και η περίφημη χρυσή πύλη των Βυζαντινών.Από μακριά αντικρύζεις ανάμεσα σε ακαλαίσθητες πολυκατοικίες το περίτεχνο καμπαναριό του ναού (έργο του 1903 επί Ιωακείμ Γ), και ένα τεράστιο κυπαρίσσι στην μεγάλη αυλή του. Και ακριβώς δυτικά δίπλα του, σχεδόν εφαπτόμενη η ιστορική Μονή Στουδίου.
Είναι πέτρινος ναός με εντοιχισμένα παντού πάνω στους τοίχους χριστιανικά μαρμάρινα σύμβολα. Στον πρόναο έχει τεράστιες στήλες με την ιστορία του και με αναφορά στο θαύμα του θείου υψώματος. Αλλά για όλα αυτά θα γράψω αναλυτικά άλλη φορά.
Πάντα στην ετήσιο πανήγυρη του ναού ερχόντουσαν οι Οικ. Πατριάρχες (εδώ βλέπουμε τον Αθηναγόρα περί το 1960) και την εν λόγω παράδοση ακολουθεί και ο σημερινός Οικ. Πατριάρχης. Συνέρρεαν πολλοί πιστοί από όλη την Κ/πολη. Κάτι ίδιο έγινε και χθες από όσους ομογενείς έχουν πλέον απομείνει. 
Στα ψαλτικά πάντα εδώ έψαλλαν άριστοι και ονομαστοί Ψάλτες και όπως έμαθα πολλές φορές είχαν κληθεί ο Κ.Πρίγγος, ο Θρ.Στανίτσας (ήτο και Ψωμαθειανός) ο Δ.Μαγούρης κ.α αλλά και ο Γ.Τσαούσης που έψαλλε εδώ είχε δε και χορωδία. Τα στασίδια είναι εντυπωσιακά και στην κανονική τους θέση και ο ναός διέθετε άριστη ηχητική εγκατάσταση από το 1960.
Φέτος όντας Πρωτοψάλτης (και) σε αυτόν τον ναό,έζησα και εγώ πρώτη φορά την πανήγυρή του. Αφ΄εσπέρας έγινε ο πανηγυρικός Εσπερινός στον οποίο χοροστάτησε ο επόπτης της περιφέρειας Μητροπολίτης Σηλυβρίας κ.κ. Μάξιμος,ένας μουσικώτατος Δεσπότης λάτρης της Πατριαρχικής τάξης και παράδοσης. Αριστερά ο Λαμπαδάριος φέρελπις νέος Ευρυσθένης Τσολακίδης. 
Είχα την τιμή και την χαρά να προσέλθουν και να με βοηθήσουν δύο εκλεκτοί συνάδελφοι και φίλοι. Ο Αρχων Ιερομνήμων της Μ.Ε και Πρωτοψάλτης Δέρκων κ.Αντώνης Χατζόπουλος και ο Πρωτοψάλτης Νιχωρίου Βοσπόρου (και λυράρης) κ.Χρίστος Ψωμιάδης. Παραθέτω τα δύο τελευταία Ανοιξαντάρια ως ενθύμιο.
Μετά τον εσπερινό στην μεγάλη αυλή (κατά τα δικά μου ειωθότα) έγινε ψαλτοτσιμπούσιον. Μάλιστα ο εφημέριος του ναού π.Γεώργιος που είναι και αυτός μουσικός (σάζι) μαζί με τον λυράρη Χρίστο έπαιξαν διάφορα άσματα ανατολής και τραγουδήσαμε όλοι. Από αυτά παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα με το Leylim Ley. 
Την ημέρα της εορτής προσήλθε και χοροστάτησε ο Παναγιώτατος Οικ. Πατριάρχης και μαζί του όλη η συνοδεία του. Ψαλτικά προσήλθαν ο αρχ. Λαμπαδάριος κ.Σ.Φλοίκος (ο αρχ.Πρωτοψάλτης απουσιάζει) και ο αρχ.Β Δομέστικος κ.Γ.Μπακόπουλος. Συνέδραμα  τον Λαμπαδάριο στο δεξιό αναλόγιο -κατά το έθος- και μου παρεχώρησε πολλά. Μάλιστα ψάλλαμε μαζί το χερουβικό του Πέτρου σε πλ.Δ ήχο.Παραθέτω ένα στιχηρό των αίνων ως ενθύμιον.
Γενικά πήγαν όλα καλά.Αξία έχει οι εκκλησιές της Ρωμιοσύνης να συνεχίσουν την μακραίωνη πορεία τους.Περισσότερα στις σχετικές αναρτήσεις ιστοσελίδας που ενημερώνει τα του Πατριαρχείου γιά Εσπερινό Ε Δ Ω και για την κύρια ημέρα  Ε Δ Ω. 
Και του χρόνου.

Πανήγυρις ι.ν.Αναλήψεως Υψωμαθείων.

Ενας από τους πλέον ιστορικούς ιερούς ναούς της Κων/λεως και μάλιστα ο μοναδικός που πανηγυρίζει την Θείαν Ανάληψιν, είναι αυτός της Αναλήψεως Υψωμαθείων.  Μάλιστα ήταν και από τους ελάχιστους που δεν υπέστη καταστροφές κατά τα τραγικά γεγονότα του 1955.
Κτίσθηκε το 1832 από τον Πατριάρχη Κων/νο τον από Σιναίου,ο οποίος ήτο μουσικώτατος και ερευνητής της ιστορίας της Κων/λης. Εγραψε μάλιστα και το περίφημο βιβλίο Κωνσταντινιάδα.
Να επισημάνω τούς ξύλινους σε σχήμα δράκου ιδιόμορφους βραχίονες που υπάρχουν γιά το φώς των αναλογίων. Επίσης και ότι ήταν ο πρώτος ναός που άρχισε την μεγάλη και σπουδαία ψαλτική του πορεία ο αείμνηστος άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.Ε Θρασύβουλος Στανίτσας που μάλιστα γεννήθηκε εκεί κοντα.  
Στο πλάϊ του ναού υπάρχει αγίασμα με νερό σε πηγάδι βάθους ανω των 15 μέτρων το οποίο τώρα τελευταία ανακαινίσθηκε και καθαρίσθηκε αφού επί χρόνια ήταν εγκαταλειμμένο.
Την ημέρα εορτή της Αναλήψεως λοιπόν, αφ εσπέρας τελέσθηκε ο Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβ/του Μητροπολίτου Σηλυβρίας κ.Μαξίμου,επόπτου της περιφέρειας και την κυριώνυμο ημέρα τελέσθηκε ο Ορθρος και στην συνέχεια η Θ.Λειτουργία από τον ίδιο Αρχιερέα.Παραθέτω και ένα βίντεο όπου ακούγονται οι Αίνοι και το Δόξα των αίνων.Και του χρόνου. 

Δευτέρα, 9 Απριλίου 2018

Μεγαλοβδομαδιάτικο Ψαλτικό οδοιπορικό. Κωνσταντινούπολη-2018

Μετά από σαράντα και πλέον μεγαλοβδομάδες, που είχα άμεση και πλήρη ευθύνη αναλογίου σε διάφορες εκκλησιές της Ελλάδος,αξιώθηκα την φετεινή μεγαλοβδομάδα του 2018,να την ζήσω πάλι με πλήρη ευθύνη αναλογίου αλλά στην ιστορική Κ/πολη. Εδώ που σχεδόν όλα τα ψαλλόμενα, εγράφησαν από σπουδαίους υμνογράφους και μελοποιήθηκαν από εξίσου σπουδαίους μουσικούς,κυρίως τον Πέτρο τον Πελοποννήσιο.
Μάλιστα η Ψαλτική ευθύνη μου δεν αφορά μόνο σε ένα αναλόγιο,αλλά σε δώδεκα (12), όσα δηλαδή και τα αναλόγια των ιερών ναών της περιφέρειας Υψωμαθείων, Κοντοσκαλίου και Βλάγκας της οποίας από έτους περίπου είμαι Πρωτοψάλτης, κάτι μάλλον μοναδικό.Θέλοντας λοιπόν κατ' αρχήν να αρχειοθετήσω τις σπουδαίες και πρωτόγνωρες εμπειρίες που έζησα αυτήν την Κ/πολίτικη μεγαλοβδομάδα, αλλά και να τις μεταφέρω σε πολλούς φίλους που διαβάζουν την προσωπική μου ιστοσελίδα και μου το ζήτησαν,γράφω μερικές, αναρτώντας ταυτόχρονα και κάποιες φωτό. Και βέβαια όλα από την οπτική ενός Ψάλτη που είναι ταυτόχρονα και προσκυνητής της Κ/πολίτικης εκκλησιαστικής ζωής.
Η Εκκλησιαστική περιφέρεια που διακονώ ως Πρωτοψάλτης, έχει δύο μεγάλες ιδιαιτερότητες. Είναι η πλέον ιστορική και παράλληλα πονεμένη περιφέρεια. Ολες σχεδόν οι εκκλησιές της είναι μέσα στο ιστορικό κέντρο της πάλαι ποτέ Βασιλεύουσας και σχεδόν όλες υπέστησαν πολλά δεινά κατά τα τραγικά γεγονότα του 1955.Και επίσης σχεδόν σε όλες έψαλλαν οι μεγαλύτεροι και διασημότεροι Ψάλτες από εποχής Μπερεκέτου έως το 1980. Της περιφέρειας αυτή την εποχή Αρχιερατικός επόπτης είναι ο Μητροπολίτης Σηλυβρίας κ.κ.Μάξιμος. Γιά οσους δεν τον ξέρουν να πώ ότι από έφηβος μεγάλωσε μέσα στο Φανάρι και διετέλεσε Αρχιδιάκονος του σημερινού Πατριάρχου πολλά χρόνια. Είναι μουσικώτατος και λάτρης της κλασικής Πατριαρχικής ψαλτικής παράδοσης. Οπως καταλαβαίνετε με τέτοιον χοροστατούντα Αρχιερέα κάθε μέρα,που όχι απλά ανέχεται αλλά αρέσκεται να ακούσει το αρχαίο αργό Αλληλουάριο,τα πρέποντα ανά ακολουθία αργά μέλη,την Κασσιανή του Πέτρου και να απαιτεί όλα να γίνονται κατά το Πατριαρχικό τυπικό και τάξη, κάθε Ψάλτης έχει μεγάλες ευκαιρίες αλλά και ευθύνες. Εγκαιρα εδώ κάθε περιφέρεια εκδίδει πρόγραμμα ακολουθιών των εκκλησιών της. 
Στην δική μας το πρόγραμμα καταρτίθηκε έτσι ώστε όλες οι εκκλησιές να ανοίξουν και να "λειτουργηθούν" έστω μία φορά. Οι ακολουθίες δεν ακολουθούν τις Ελλαδικές ώρες. Οι πρωϊνές ακολουθίες αρχίζουν μετά τις εννιά και οι εσπερινές ενωρίς πριν νυχτώσει. Εκτός από την Ανάσταση που γίνεται τα μεσάνυχτα.Το Λαζαροσάββατο αρχίσαμε από την Παναγιά Βελιγραδίου,όπου βρήκα και κάτι παλαιές μεγαλοβδομάδες εκδ.1906 με υπογραφές αειμνήστων συναδέλφων και ιερέων.Συγκίνηση. Κυριακή των Βαϊων στην μεγαλόπρεπη Αγία Κυριακή Κοντοσκαλίου. Πρώτος Νυμφίος στον Αγιο Γεώργιο Κυπαρισσά. Μία πανέμορφη μικρή εκκλησία στα Ψωμαθειά. Ακριβώς δίπλα από το σπίτι που γεννήθηκε ο αείμνηστος Στανίτσας.Αρχίσαμε το Επακούσαι σου Κύριε υπό τους ήχους παραδοσιακών Κούρδικων τραγουδιών αφού γινόταν ακριβώς απέξω γάμος. Ευτυχώς μετά λίγο έφυγαν γιά το γλέντι τους. Εψάλησαν τα πρέποντα αργά κλασικά μέλη με την βοήθεια δύο μουσικώτατων Μητροπολιτών. Η παμπάλαιη εικόνα του Νυμφίου συγκλονιστικά ταπεινή σε καθήλωνε.Ακολουθία έγινε και στον ιστορικό ναό του Αγίου Νικολάου Τοπ-καπού όπου έψαλλε ο Λαμπαδάριος.
Την άλλη μέρα η προηγιασμένη έγινε στον μεγάλο και επιβλητικό Αγιο Κων/νο Ψωμαθειών. Είχα την χαρά να με επισκεφθεί ο παλαιόθεν από τα χρόνια των Μαϊστόρων φίλος και άριστος Πρωτοψάλτης Θέμης Προδρομάκης,όπου έψαλλε στην θέση μου και πιστεύω το φχαριστήθηκε. Μετά περάσαμε από την διπλανή Μονή Στουδίου και κατόπιν στο γηροκομείο όπου είδαμε και τους εκεί γηροκομούμενους πλέον άρχοντες Αστέρη και Χαριατίδη.
Στον Αγιο Μηνά Ψωμαθειών έγινε ο Νυμφίος της Μ.Δευτέρας όπου βρήκα και φυλλάδια με τα εγκώμια Πατριαρχικής εκδ.1952. Ακολουθία έγινε επίσης και στην Αγία Κυριακή Κοντοσκαλίου.Την Μεγ.Τρίτη Νυμφίος έγινε μόνο στους Αγίους Θεοδώρους στην Βλάγκα. Ψάλλαμε το περίφημο Δοξαστικό της Κασσιανής στο αργό μέλος του Πέτρου.Πάλιν βοήθησαν δύο μουσικώτατοι Μητροπολίτες,ο Λαμπαδάριος και δύο από τους βοηθούς του Αρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.Ε που ευγενικά επέτρεψε να έλθουν. Πιστεύω είχαμε αξιοπρεπή απόδοση στο αριστούργημα αυτό υμνογραφίας και μουσικής.
Την άλλη μέρα Μ.Τετάρτη εδώ γίνονται μόνο η προηγιασμένη και το ευχέλαιο. Ετσι βρήκα την ευκαιρία και γιά ξεκούραση αλλά και γιά να πάω στον Πάνσεπτο, όπου οι χοροί πλήρεις και χοροστατούντος του Πατριάρχου έψαλλαν πολύ καλά. Μάλιστα ο Αρχων έψαλλε σχεδόν τα πάντα Πέτρο. Κεκραγάριο,αργή Κασσιανή, Νυν αι δυνάμεις. Περί τούτου έγινε σχετική ανάρτηση στον ΟΦΕΛΠ    Ε Δ Ω
Την Μεγ. Πέμπτη πρωί σε δύο εκκλησιές η ακολουθία. Η μία στην Ανάληψη Ψωμαθειών, τον πρώτο ναό που ανέλαβε ψάλτης ο νεαρός τότε Στανίτσας. Η άλλη εγινε στον περικαλλή ναό της Παναγίας Ελπίδας στο Κοντοσκάλι.
Η Ακολουθία των Αγίων Παθών έγινε στον Αγιο Κων/νο Ψωμαθειών. Με αρκετό κόσμο και από διάφορες χώρες. Εντυπωσιακό το μεγάλο κηροπήγιο με τα 12 κεριά που άναβε ένα ανα Ευαγγέλιο, καθώς και τα παιδιά με τα στεφάνια που συνόδευσαν την έξοδο του Εσταυρωμένου.
Η Μεγάλη Παρασκευή ήταν όντως μεγάλη. Οι μεγάλες ώρες και η Αποκαθήλωση έγιναν στον Αγιο Νικόλαο Ψωμαθειών, εναν μικρό ταπεινό φτωχικό ναό,με έναν επιτάφιο από τα πολύ παλιά και την εικόνα της αποκαθήλωσης. 
Ακολουθίες του Επιταφίου έγιναν σε δύο ναούς. Η πρώτη στις μία το μεσημέρι στην Παναγία εξ μαρμάρων με ένα εντυπωσιακό πανέμορφο επιτάφιο και περιφορά στο προαύλιο υπό τους ήχους και του μουεζίνη του απέναντι τεραστίου τζαμιού.
Η δεύτερη ακολουθία του Επιταφίου έγινε στην πολύβουη Βλάγκα στους Αγίους Θεοδώρους, στις πεντέμισυ ώρα, σε ένα κατανυκτικό περιβάλλον και με περιφορά πέριξ του ναού.

Πρώτη Ανάσταση έγινε σε δύο ναούς της περιφέρειας.Εδώ στα Ψωμαθειά από τον Σεβ/το στον Αγιο Γεώργιο Κυπαρισσά. Και η άλλη στην Παναγιά Ελπίδα.

Ακολουθία της Αναστάσεως και Θεία Λειτουργία έγινε πάλι σε δύο ναούς. Η μία με χοροστατούντα και Λειτουργό τον Σεβ/το επόπτη στον Αγιο Κων/νο Ψωμαθειών,με Ευαγγέλιο Ανάστασης στον πρόναο και Χριστός Ανέστη υπό τους ήχους της καμπάνας τα μεσάνυχτα.Τελειώσαμε περίπου στις 2.15 αφού κοινώνησαν πάνω από 80 άτομα κυρίως Ρωμιοί Ορθόδοξοι εξ Αντιοχείας. Στο Ψαλτήρι με βοήθησε ο παλαιόθεν φίλος από εποχής Στανίτσα και οφικκιάλιος της Μ.Ε Πρωτοψάλτης κ.Ανδρέας Γκοτσόπουλος και τον ευχαριστώ πολύ.Η άλλη Ανάσταση έγινε στους Αγ.Θεοδώρους Βλάγκας όπου την παρακολούθησαν πολλοί Ορθόδοξοι εκ Γεωργίας και Ρωσσίας. Τελευταία ακολουθία ήταν  ο Εσπερινός της Αγάπης.Με προεξάρχοντα τον Σεβ/το, όλους τους ιερείς και τους επιτρόπους. Με παρουσίες και ευχετήρια στεφάνια από τους τοπικούς Δημοτικούς Αρχοντες. Με το Ευαγγέλιο σε 7 γλώσσες που είχε ουσία αφού υπήρχαν ομόγλωσσοι πιστοί να το ακούνε. Και η μεγαλοβδομάδα έκλεισε με δεξίωση που επακολούθησε.
Συνοψίζοντας αυτό το περιληπτικό οδοιπορικό θέλω να πώ δημόσια ότι ένιωσα μία μεγαλοβδομάδα όπως τότες παιδί τις βίωνα με τον μακαρίτη τον παπαΓιάννη τον πατέρα μου. Ταπεινά και απλά. Με αυτά που έγραψα δεν θέλω να ωραιοποιήσω καμία κατάσταση. Αντιθέτως. Εδώ η Ρωμέϊκη ομογένεια έχει επικίνδυνα αποδεκατισθεί. Είθε να αναστραφεί η πορεία. Εγώ απλά ομολογώ αυτήν την αναπάντεχη Μεγαλοβδομαδιάτικη ενέργεια που εισέπραξα.
(υ.γ. Στην ιστοσελίδα ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ και στην κατωτέρω ιστοδιεύθυνση   Ε Δ Ω  όποιος επιθυμέι μπορεί να βρεί όλες τις δημοσιεύσεις που έγιναν γιά τις ακολουθίες με πολλές φωτό)

Κυριακή, 25 Μαρτίου 2018

Εορτή Ευαγγελισμού στην Κ/Πολη. Κάτι διαφορετικό μετά 26 χρόνια.

Εδώ και πολλά χρόνια (περίπου 26), επειδή πανηγύριζαν και οι δύο τελευταίοι ιεροί ναοί της εν Ελλάδι Ψαλτικής μου δραστηριότητος, κατά την μεγάλη Θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού, πάντα προς το τέλος της μέρας αυτής και ένεκα των υψηλών ψαλτικών απαιτήσεων και προσπαθειών, ένιωθα ψαλτικά ευφρόσυνα μεν, αλλά και μεγάλη κόπωση.
Συγκεκριμένα έψαλα από 1990 έως και το 2003 στην μεγάλη και επιβλητική Ευαγγελίστρια Νέας Ερυθραίας και από το 2004 έως και το 2017 στην Ευαγγελίστρια Σπάρτης που είναι και ο Μητροπολιτικός ιερός ναός της Μητροπόλεως. Γιά τις εν λόγω πανηγύρεις έχω γράψει παλαιότερα  Ε Δ Ω .Την εφετεινή εορτή -που συνέπεσε και με την Ε Κυριακή της Μεγ. Τεσσαρακοστής-, την έζησα εδώ στην Κων/πολη, εντελώς διαφορετικά. Κατά πρώτον ησυχαστικά και χωρίς την ψαλτική πίεση της πανηγύρεως. Κατά δεύτερον χωρίς τις φανφαρόνικες και ενοχλητικές αφίξεις των κατά το πλείστον αλιβάνιστων "επισήμων" που με ταρατατζουμ  προσέρχονται στον ιερό ναό 2-3 λεπτά πριν το δι ευχών γιά την Δοξολογία. Και κατά τρίτον "γλύτωσα" από τους "δεκάρικους" των ομιλητών του πανηγυρικού της ημέρας, που λένε κουραστικά και ατελείωτα τα ίδια και τα ίδια κάθε χρόνο σε ώτα μη ακουόντων και έχοντας ήδη αποχωρήσει οι περισσότεροι πιστοί.
Εσπερινό πήγα ως μέλος του ΣΜΚ στην Ευαγγελίστρια Προπόδων Ταταούλων -πρόκειται γιά ένα ιστορικό και μεγαλοπρεπή ναό που κάποτε έσφυζε από Ρωμιούς η γειτονιά εκεί-, όπου χοροστατούντος του Πατριάρχου, έψαλλε τον εσπερινό η χορωδία του Συνδέσμου μας. 
Σήμερα Κυριακή και ημέρα της εορτής έψαλλα στην Αγία Κυριακή Κοντοσκαλίου, όπου χοροστάτησε και λειτούργησε ο Σεβ/τος Μητροπολίτης Σηλυβρίας κ.Μάξιμος,επόπτης της περιφέρειας. Στο τέλος έγινε και το από ετών καθιερωμένο πάνδημο μνημόσυνον των ευεργετών και παλαιών Κοντοσκαλιανών με μέριμνα των αεικίνητων και λίαν δραστηρίων εφοροεπιτρόπων της Κοινότητος αφων Χονδρόπουλου.
Ως ψαλτικό ενθύμιο παραθέτω σε βίντεο το Δόξα των αίνων σε μέλος του συντοπίτη μου Πέτρου Λαμπαδαρίου τού Λακεδαιμονίου,με την αίσθηση της ευφρόσυνης ψαλτικής μοναξιάς που ένιωσα ψάλλοντας. Και του χρόνου.

Κυριακή, 18 Μαρτίου 2018

Ε' Κατανυκτικός Εσπερινός του 2018. Παναγία Ελπίδα-Κοντοσκάλι-Κων/λις.

 Σήμερα ο Ε' (και τελευταίος της Μ.Τεσ/κοστής του 2018) Κατανυκτικός Εσπερινός, τελέσθηκε στον ι.ν. της Παναγίας Ελπίδας Κοντοσκαλίου Κων/πόλεως.
Ο εν λόγω ιερός ναός,είναι από τους πλέον περικαλλείς της περιφέρειας Κοντοσκαλίου, Βλάγκας και Υψωμαθείων, ίσως και ολόκληρης της ιεράς Αρχιεπισκοπής Κων/λεως.Διαθέτει μοναδική μαρμάρινη διακόσμηση στο μεγάλο τέμπλο, εντυπωσιακό τρούλο, θρόνο, άμβωνα και επίσης έχει υπέροχη ακουστική παντού,παρ΄ότι δεν διαθέτει μεγάφωνα. Προ ολίγων ετών ο ναός είχε υποστεί μεγάλες φθορές και κινδύνευε να υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες. Ομως χάρις στις μεγάλες προσπάθειες των υπευθύνων της Κοινότητος Κοντοσκαλίου αδελφών Χονδρόπουλου ο ναός απεκατεστάθει πλήρως και μάλιστα λαμπρότερος.
Η περιοχή βέβαια στην οποία τα παλαιά καλά χρόνια της ομογένειας κατοικούσαν κυρίως Ρωμιοί,Χιώτες και Καραμανλήδες, σήμερα είναι πληθυσμιακά υπερκορεσμένη και γενικά υποβαθμισμένη.
Στον Εσπερινό προσήλθε με όλη την ακολουθία του και χοροστάτησε ο Παναγιώτατος οικ.Πατριάρχης. Τους χορούς τον μεν δεξιό στον οποίο συμμετείχα και εγώ -ως Πρωτοψάλτης του ναού- διηύθηνε ο Α.Π.τ Μ.Ε κ.Παναγ.Νεοχωρίτης,τον δε αριστερό ο Α.Λ.τ Μ.Ε κ. Στυλ.Φλοίκος. Στο τέλος και κατά την διάρκεια της μικρής δεξίωσης είχα την ευκαιρία να ενημερώσω δι ολίγον τον Παναγιώτατο γιά τον αυτόγραφο κώδικα του Πέτρου Μπερεκέτη που είναι στο Μοναστήρι της Αγ.Αικατερίνης στο Σινά, στον οποίο σε ένα καλοφ.ειρμό που έχει μελοποιήσει το 1682 αναφέρει τον ιστορικό αυτόν ναό,θέμα γιά το οποίο θα κάνω εκτενή αναφορά όταν προγραμματισθεί ειδική εκδήλωση.
Από την ακολουθία παραθέτω δύο βίντεο. Το ένα με το σύντομο σε πλ.Δ Κεκραγάριο και τα (4) κατανυκτικά του ήχου σε μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου.Το δεύτερο βίντεο περιέχει το ιδιόμελο Απόστιχο  "Ο τον Αμπελώνα..." σε μέλος του Ιακώβου Πρωτοψάλτου που ψάλλει ο Αρχων Πρωτοψάλτης. Επισημαίνω τον χρόνο και την άψογη και απόλυτα διδακτική στάση του στο αναλόγιο. Εβαλε πάνω τον Πρωγάκη γιά ασφάλεια και σχεδόν απέξω με λιτά και βασικά ισοκρατήματα ερμήνευσε.
Και του χρόνου.   

Τρίτη, 13 Μαρτίου 2018

Κυριακή Σταυρ/σεως-Αγιος Κων/νος. Γεδηκουλέ (Ψωμαθειά) Κων/λεως.

Στην σημερινή πολύβουη και κορεσμένη πληθυσμιακά περιοχή του Γεδηκουλέ (Yedikule) όπου επί Βυζαντινών ήταν η ιστορική περιφέρεια των Υψωμαθειών, βρίσκεται ανάμεσα σε τεράστιες πολυκατοικίες, ακριβώς δίπλα από την περίφημη και απ' αιώνων καθαγιασμένη Μονή Στουδίου (που τώρα είναι ερείπια), ο ιστορικός ναός των Αγίων Κων/νου και Ελένης.Ξεχωρίζει από μακριά το εντυπωσιακό καμπαναριό του έργο του 1805 και ένα τεράστιο κυπαρίσι.
Ο εν λόγω ναός,που είναι ίσως ο μεγαλύτερος σε χωρητικότητα της Κων/πολης, περατώθηκε το 1805 δαπάναις των χριστιανών κατοίκων της περιοχής.
Είναι εντυπωσιακός εσωτερικά. Εξωτερικά δε σε διάφορα σημεία είναι τοποθετημένα στην τοιχοποιία διάφορα εκκλησιαστικά σύμβολα. Γνώρισε ημέρες δόξης και ήταν η πολυπληθέστερη κοινότητα της περιοχής,είχε Δημοτικό σχολείο σε μεγάλο κτίριο απέναντι με πολλα παιδιά ανά τάξη,είχε επίσης την Φωτιάδειο σχολή στην τεράστια αυλή του,γραφεία του Συνδέσμου Ψωμαθειανών και συσίτιο.
Γνώρισε όμως και την πλήρη σχεδόν καταστροφή του κατά τα τραγικά γεγονότα του 1955. Κάποια φορά θα μαζέψω περισσότερα στοιχεία και φωτό και θα κάμω ειδική ανάρτηση.
Σήμερα ο ναός έχει αποκατασταθεί και είναι σε καλή κατάσταση, τελείται δε  Θεία Λειτουργία κάθε Κυριακή.
Εδω επίσης τελούνται οι ακολουθίες των μεγάλων εορτών όπως Χριστουγέννων, Αναστάσεως, Θεοφανείων κλπ.
Στον περικαλλή ναό των Ισαποστόλων έχουν ψάλλει σχεδόν όλοι οι μεγάλοι Ψάλτες κατά τις παλαιές καλές -ψαλτικά- εποχές. Εδώ έψαλλε (στην προηγούμενη ξύλινη μορφή του ναού) περί το 1650 και ένας εκ των κορυφαίων μελοποιών της ψαλτικής τέχνης ο Πέτρος Μπερεκέτης.

Προχθές Κυριακή της Σταυρ/σεως χοροστάτησε και εν συνεχεία λειτούργησε ο Αρχιερατικός επόπτης της περιφέρειας Μητροπολίτης Σηλυβρίας κ.κ. Μάξιμος και συλλειτούργησαν οι εφημέριοι π.Γεώργιος και π.Κων/νος.Η τελετή της Σταυρ/σεως τελέσθηκε κατά τα οριζόμενα, ακριβώς μετά την σε ΑΓΙΑ Δοξολογία του Πέτρου που ψάλλαμε με τον Λαμπαδάριο Ευρυσθένη Τσολακίδη.Παραθέτω ως ενθύμια σε βίντεο το Δοξαστικό των αίνων και την τελετή της Σταυροπροσκύνησης.Ας προσεχθεί και ο εντυπωσιακός και άνευ μεγαφώνων ήχος. Και του χρόνου.

Δευτέρα, 26 Φεβρουαρίου 2018

Αγιοι Θεόδωροι Βλάγκας-Κων/πολη. Πατριαρχική χοροστασία-Ηχητικά

Ενας ιστορικός αλλά και πολύπαθος (διαχρονικά) ιερός ναός επι τη μνήμη των Αγίων Θεοδώρων, βρίσκεται στην περιοχή Βλάγκας Κων/λεως. Μία περιοχή κατοικημένη από τα βάθη των Βυζαντινων αιώνων.Κατά δε τα χρόνια μετά την άλωση σε αυτήν την περιοχή διέμενε μεγάλος αριθμός Ρωμιών.Στον χώρο μάλιστα του περιβόλου του ναού,υπάρχει και συνεχίζει να λειτουργεί ακόμα παρά την μεγάλη συρρίκνωση της ομογένειας.ένεκα των αόκνων προσπαθειών τόσον του Αρχιερατικού επόπτου της περιοχής Μητροπολίτου Σηλυβρίας κ.Μαξίμου,όσον και των επίτρόπων της Κοινότητος,Δημοτικό σχολείο. Περισσότερα στοιχεία όποιος επιθυμεί μπορεί να διαβάσει στην εξής λίαν κατατοπιστική ανάρτηση  Ε Δ Ω.
Ο εν λόγω ιερός ναός ανήκει στην Αρχιεπισκοπή Κων/λεως και είναι ένας εξ αυτών που έχω την τιμή να υπηρετώ ως Ψάλτης.Από Ψαλτικής πλευράς έχουν υπηρετήσει τον ναό πολλοί μεγάλοι Ψάλτες του προηγούμενου αλλά και του παρόντος αιώνος,όπως ο Κων.Ψάχος,ο (μετέπειτα ιερέας) Παν.Τσινάρας,οι Αρχοντες Λεων. Αστέρης και Βασ.Εμμανουηλίδης κ.α. 
Κάθε χρόνο ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης προσέρχεται στον ναό με όλη την ακολουθία του κατά το Σάββατον της Α' εβδομάδος των Νηστειών όπου τιμάται το διά κολύβων θαύμα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος.Κάτι που έγινε και προχθές.
Ψαλτικά οι Πατριαρχικοί χοροί προσήλθαν πλήρεις.Και είχαμε μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα -μουσικά- ακολουθία μέσα στα πλαίσια πάντα της Πατριαρχικής και Πολίτικης Ψαλτικής παράδοσης. Αναφέρω τα πλέον ενδιαφέροντα,όπως το χερουβικόν σε πλ.Α του Πέτρου (εκ της Α σειράς των της εβδομάδος-το οποίο θα αναρτηθεί στον ΟΦΕΛΠ), τα Λειτουργικά σε πλ.Α του Πρίγγου και το Κοινωνικόν "Εις μνημόσυνον..." του Πέτρου.
Στο τέλος ο Παναγιώτατος ευλόγησε τα κόλυβα διά της ειδικής περί τούτου ευχής και μετά επακολούθησε δεξίωση στην αίθουσα της Κοινότητος και μικρό εόρτιο πρόγραμμα από τα παιδιά του Σχολείου. Σχετική ανάρτηση έγινε Ε Δ Ω.
Από τα ψαλλέντα παραθέτω το Αποστολικό ανάγνωσμα που μου παρεχώρησε να απαγγείλλω ο Αρχων Πρωτοψάλτης και το Αξιον εστίν του Πρίγγου όπως το ψάλλαμε υπό την χοραρχία του.
Αλλες εμπειρίες ψαλτικές και γενικά Κων/πολίτικες.Και του χρόνου.

Πέμπτη, 1 Φεβρουαρίου 2018

Κων/πολη=Εορτή Αγ.Μάρτυρος Τρύφωνος. Ιερός Ναός Παναγίας Βελιγραδίου.

Ακολουθώντας ένα παμπάλαιο Εκκλησιαστικό έθιμο, που χάνεται στα βάθη των αιώνων, κάθε χρόνο ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης και Αρχιεπίσκοπος Κων/λεως, προσέρχεται με "άπασαν την ακολουθίαν του",στον ιερό ναό του Γενεσίου της Θεοτόκου γνωστότερο και ως Παναγία Βελιγραδίου, την 1η Φεβρουαρίου όπου εορτάζεται η μνήμη του Αγίου Τρύφωνος. 
Ο εν λόγω ιερός ναός,ο οποίος ανήκει στην περιφέρεια πού ψάλλω, σχεδόν εφάπτεται των ιστορικών οχυρωματικών Βυζαντινών τειχών, εκεί όπου και η γνωστή Πύλη Βελιγραδίου (Belgradkapi) ή πύλη του Ρηγίου ή ξυλόκερκος η απλά πύλη του δευτέρου κατά τους Βυζαντινούς.
Τον Αγιο Τρύφωνα έχουν ως προστάτη τους οι κηπουροί και όσοι ασχολούνται με την καλιέργεια της γής.Και σύμφωνα με το προαναφερθέν εκκλησιαστικό έθιμο,μετά την Θεία Λειτουργία τελείται μικρή ακολουθία και αναγινώσκεται ειδική ευχή του Αγίου γιά την προστασία των κήπων και των εν γένει φυτών, από ζιζάνια και άλλα βλαβερά ζωϋφια.
Ισως επελέγει η εν λόγω περιοχή και εκκλησία,επειδή από τους Βυζαντινούς χρόνους μέχρι και σήμερα,έξω από τα τείχη καλιεργούντο τεράστιες εκτάσεις με μποστάνια κατά μήκος των οχυρωματικών τειχών.
Ετσι και σήμερα,ο Παναγιώτατος Πατριάρχης προσήλθε και τήρησε το εν λόγω εκκλησιαστικό έθιμο.Από την σημερινή ακολουθία,πέραν μερικών φωτογραφιών, παραθέτω το Πασαπνοάριο που ψάλλουν οι Αρχοντες Πρωτοψάλτης και Λαμπαδάριος, δύο στιχηρά προσόμοια των αίνων, εκ των οποίων ψάλλω το δεύτερο, καθώς και τον Απόστολο τον οποίο απήγγειλα.
Και του χρόνου.
Α.- Πασαπνοάριο-Δύο προσόμοια:
Β.- Αποστολικό ανάγνωσμα ημέρας.


Αναγνώστες