Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026

Διά τον Διδάσκαλο Πέτρο Λαμπαδάριο τον Λακεδαιμόνιο.

Εορτή των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου σήμερα. Και όπως κάθε χρόνο από την ίδρυση του ΟΦΕΛΠ ανελλιπώς και πάνω από είκοσι χρόνια, είτε βρίσκομαι στην Ελλάδα, είτε στην Κων/πολη ή όπου αλλού, ουδέποτε λησμονώ να προσκομίσω ένα δίσκο με κόλυβα και να ζητήσω να τελεσθεί από κάποιον λειτουργό -είτε Αρχιερέα, είτε ιερέα-, ένα τρισάγιο στην μνήμη του μεγίστου Διδασκάλου της καθ' ημάς πατρώας Βυζαντινής Εκκλησιαστικής -αλλά και εξωτερικής- μουσικής, Πέτρου Λαμπαδαρίου της Μεγάλης Εκκλησίας, του Πελοποννησίου του εκ Λακεδαίμονος.

Και φέτος λοιπόν αξιώθηκα στην κωμόπολη Νιάτα της Λακεδαίμονος, να πράξω το αυτό. Το τρισάγιο τέλεσε ο πολιός και λίαν αγαπητός εφημέριος πατήρ Κυριάκος Χριστάκης, ο οποίος είναι λάτρης της Βυζαντινής μουσικής και της σωστής ψαλτικής και εν τη πράξει φίλος των Ψαλτών.

Ασφαλώς στα ψαλτικά κατά την σημερινή ακολουθία, κύρια θέση κατείχαν οι μελοποιήσεις του Πέτρου, όπως το Δόξα των αίνων, το χερουβικό και το κοινωνικό. Εξ αυτών, ως ενθύμιον κατέγραψα το χερουβικόν. Πρόκειται γιά το πασίγνωστο και χιλιοψαλμένο σύντομο σε ήχο Α', εκ της σειράς "Της εβδομάδος" και το παραθέτω ως ενθύμιον. Την ευχή του Διδασκάλου εύχομαι να έχουμε όλοι οι Ψάλτες για να ψάλλουμε -καθένας ως δύναται και με την δική του σφραγίδα-, τα αθάνατα μελουργήματα του Διδασκάλου και ευεργέτου όλων μας. Χαιρετώ σας εν ειρήνη.

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Μουντιάλ 1970:Η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση, αλλά και η τελευταία ρομαντική ποδοσφαιρική ανάμνηση.

Από τον Πελέ και τον Μπεκενμπάουερ, τον Ρίβα και τον Ριβελίνο μέχρι την πρώτη έγχρωμη τηλεοπτική επανάσταση, το Μεξικό του 1970 υπήρξε το ομορφότερο παράδοξο στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Και όσοι είμασταν τυχεροί τότε -αμούστακα μαθητούδια- να το ζήσουμε, το παρακάτω άρθρο μας αγγίζει βαθειά στην ψυχή και γλυκά, γλυκύτατα μας μελαγχολεί. Το κοινοποιώ ολόκληρο από τον εξής σύνδεσμο:

https://www.athensvoice.gr/epikairotita/athlitismos/970383/to-korufaio-moudial-olon-ton-epohon/

Υπάρχει μια αδήριτη νομοτέλεια στην ιστορική και κοινωνιολογική εξέλιξη του παγκόσμιου αθλητισμού, ένα σημείο μηδέν όπου η αθωότητα του παιχνιδιού παραδίδεται αμετάκλητα στη βιομηχανία του θεάματος. Εάν αναζητήσει κανείς την ακριβή στιγμή που το ποδόσφαιρο σταμάτησε να είναι μια απλή, λαϊκή ενασχόληση και μετεξελίχθηκε στο απόλυτο, παγκόσμιο τηλεοπτικό προϊόν, οφείλει να στρέψει το βλέμμα του στο Μεξικό, το καλοκαίρι του 1970.

Εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν ήταν απλώς μια αθλητική διοργάνωση. Ήταν ένα κοινωνικοπολιτικό ορόσημο, μια πολιτισμική έκρηξη, το απόλυτο μεταίχμιο ανάμεσα στο ρομαντικό παρελθόν και το αυστηρά τεχνοκρατικό μέλλον.

Για να κατανοηθεί το μέγεθος και το ειδικό βάρος της συγκεκριμένης διοργάνωσης, πρέπει να γίνει αντιληπτός ο χρονισμός, το "zeitgeist" της εποχής. Ο κόσμος μόλις είχε βγει από τη βίαιη, μεταβατική δεκαετία του 1960. Ο Μάης του ’68 είχε ήδη σπείρει τον σπόρο της αμφισβήτησης, διαλύοντας τις κατεστημένες δομές στα πανεπιστήμια του Παρισιού και εξάγοντας ένα παγκόσμιο αίτημα για απελευθέρωση, ισότητα και ανατροπή του συντηρητισμού.

Η «Άνοιξη της Πράγας» είχε καταπνιγεί βίαια από τα σοβιετικά τανκς, η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε συγκλονίσει την Αμερική, και ο πόλεμος του Βιετνάμ αποτελούσε την ανοιχτή πληγή της Δύσης. Μέσα από αυτό το καμίνι, αναδύθηκε η δεκαετία του 1970, φέρνοντας μαζί της μια πρωτοφανή πολιτισμική άνοιξη. Μια έκρηξη στις τέχνες, στη μουσική, στον κινηματογράφο, στην ίδια τη σεξουαλικότητα και την ανθρώπινη έκφραση. Οι νέοι δεν ζητούσαν πλέον απλώς την αλλαγή, την απαιτούσαν. Επιβάλλοντας δικούς τους όρους.

Και το ποδόσφαιρο;

Το ποδόσφαιρο, ως το κατεξοχήν κοινωνικό υποσύνολο και ο πιο πιστός καθρέφτης της κοινωνίας, δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστο.

Πίσω από αυτή την επίπλαστη αίσθηση παγκόσμιας απελευθέρωσης, υπήρχε μια εξαιρετικά σκοτεινή όψη. Το Μουντιάλ του Μεξικού λειτούργησε ως το τέλειο, παγκόσμιο αναισθητικό. Η επιλογή της διοργανώτριας χώρας κουβαλούσε ήδη το βαρύ, αιματηρό στίγμα της σφαγής του Τλατελόλκο, λίγες μόλις ημέρες πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968. Η Λατινική Αμερική στέναζε υπό το βάρος αναχρονιστικών και στυγνών στρατιωτικών δικτατοριών. Το καθεστώς του στρατηγού Μέντιτσι στη Βραζιλία εργαλειοποιούσε ξεδιάντροπα την εθνική ομάδα, μετατρέποντας τις νίκες της σε εργαλείο προπαγάνδας προκειμένου να καταπνίξει τις φωνές της αντιπολίτευσης.

Η ίδια η προκριματική φάση της διοργάνωσης είχε αποτελέσει τη θρυαλλίδα για μια από τις πιο παράλογες και αιματηρές συγκρούσεις της σύγχρονης ιστορίας: τον περιβόητο «Πόλεμο του Ποδοσφαίρου». Το καλοκαίρι του 1969, οι διπλοί αγώνες μπαράζ ανάμεσα στην Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ για ένα εισιτήριο στα τελικά, πυροδότησαν προϋπάρχουσες οικονομικές, μεταναστευτικές και γεωπολιτικές εντάσεις, οδηγώντας τα δύο κράτη σε έναν τετραήμερο ένοπλο πόλεμο με χιλιάδες νεκρούς. Η μπάλα, για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα, είχε βαφτεί με αίμα, πριν καν φτάσει στα γήπεδα του Μεξικού, επιβεβαιώνοντας με τον πιο κυνικό τρόπο ότι ο αθλητισμός είχε μετατραπεί σε όπλο μαζικής επιρροής.

Σε αυτό ακριβώς το οξυμμένο, πολωμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, η FIFA και η βιομηχανία του θεάματος διέγνωσαν την τεράστια ευκαιρία. Το Μεξικό έγινε το απόλυτο σκηνικό για την πρώτη παγκόσμια "technicolor" προσομοίωση. Ήταν το πρώτο Μουντιάλ που μεταδόθηκε ζωντανά μέσω δορυφόρου, εισάγοντας το χρώμα στις μέχρι τότε μουντές, ασπρόμαυρες τηλεοράσεις εκατομμυρίων νοικοκυριών.

Η οθόνη πλημμύρισε από το εκτυφλωτικό πράσινο του χορταριού στο εμβληματικό Στάδιο Αζτέκα, το κίτρινο της σελεσάο, το γαλάζιο της Ουρουγουάης. Η FIFA, αντιλαμβανόμενη την αδήριτη ανάγκη να προστατεύσει το τηλεοπτικό της προϊόν από την ωμή βία που είχε αμαυρώσει το Μουντιάλ της Χιλής το 1962 (η «Μάχη του Σαντιάγο») και εκείνο της Αγγλίας το 1966, εισήγαγε για πρώτη φορά τις κίτρινες και κόκκινες κάρτες. Ο διαιτητής έπαψε να είναι ένας απλός ρυθμιστής και απέκτησε εργαλεία καταστολής. Συν τοις άλλοις επετράπησαν οι αλλαγές, δίνοντας νέα τακτική διάσταση στα προπονητικά επιτελεία.

Ακόμα και η ίδια η μπάλα υπέστη την απόλυτη αισθητική και εμπορική μετάλλαξη. Η Adidas παρουσίασε την "Telstar" (Television Star), μια μπάλα ραμμένη από 32 πολύγωνα, 20 λευκά εξάγωνα και 12 μαύρα πεντάγωνα. Ο σχεδιασμός της δεν έγινε για αεροδυναμικούς λόγους, αλλά καθαρά οπτικούς: η ασπρόμαυρη γεωμετρία της εξασφάλιζε ότι θα διακρίνεται τέλεια στους τηλεοπτικούς δέκτες σε όλο τον πλανήτη. Ήταν το τέλος του αθλητισμού της αλάνας και η αρχή του ποδοσφαίρου ως εταιρικό, βιομηχανοποιημένο brand.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικά εμπορευματοποιημένο πλαίσιο, ωστόσο, εκείνο που επαναστάτησε εν τέλει ήταν το ίδιο το παιχνίδι. Αρνήθηκε να υποταχθεί στη σκοπιμότητα και τους αριθμούς, προσφέροντας την πιο ατόφια, αδιαπραγμάτευτη ομορφιά που είδε ποτέ ο πλανήτης, γεννώντας μύθους που επιβιώνουν ανέπαφοι μέχρι σήμερα. Και κανένας μύθος δεν συμπυκνώνει καλύτερα την ουσία εκείνου του τουρνουά από τον περιβόητο «Αγώνα του Αιώνα».

Στις 17 Ιουνίου, το Στάδιο Αζτέκα της Πόλης του Μεξικού φιλοξένησε τον ημιτελικό ανάμεσα στην Ιταλία και τη Δυτική Γερμανία. Ήταν μια σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων φιλοσοφιών. Από τη μία, ο κυνισμός, η αμυντική προσήλωση και το περίφημο "catenaccio" των Ιταλών, που είχαν προηγηθεί νωρίς με τον Μπονινσένια και προσπαθούσαν να "κλέψουν" το ματς κλειδωμένοι στην άμυνά τους. Από την άλλη, η ακατάβλητη, ρομποτική επιμονή της γερμανικής μηχανής των «πάντσερ» όπως συνηθίσαμε να αποκαλούμε τη Nationalmannschaft στην Ελλάδα. Ο αγώνας έμοιαζε να σβήνει, μέχρι που στο 90ό λεπτό, ο εντελώς εκφοβιστικός αμυντικός Καρλ-Χάιντς Σνέλινγκερ (ο οποίος μάλιστα αγωνιζόταν στη Μίλαν) ισοφάρισε προκαλώντας σοκ και στέλνοντας το ματς στην παράταση. Αυτό που ακολούθησε στα επόμενα 30 λεπτά, κάτω από τον καυτό ήλιο του Μεξικού και στο εξαντλητικό υψόμετρο των 2.000 μέτρων, ανήκει στη σφαίρα του ομηρικού έπους. Ένα ανελέητο σφυροκόπημα με πέντε γκολ να σημειώνονται σε μισή ώρα. Ο Γκερντ Μίλερ έδωσε προβάδισμα στους Γερμανούς (1-2). Ο Μπούργκνιχ ισοφάρισε αμέσως (2-2). Ο Λουίτζι Ρίβα, ο μύθος της Κάλιαρι, έκανε το 3-2. Ο Μίλερ, αδάμαστος, ξαναχτύπησε για το 3-3. Και, με τη σέντρα, ο "χρυσόπαιδο" Τζιάνι Ριβέρα πέτυχε το τελικό 4-3 για την Ιταλία, σε μια φάση που κανείς Γερμανός δεν είχε πλέον οξυγόνο στον εγκέφαλο για να αμυνθεί.

Η απόλυτη, εμβληματική εικόνα εκείνου του αγώνα, όμως, παραμένει ο Φραντς Μπεκενμπάουερ. Ο «Κάιζερ». Είχε εξαρθρωθεί ο ώμος του σε μια σύγκρουση στο δεύτερο ημίχρονο, ενόσω η Δυτική Γερμανία είχε ολοκληρώσει τις αλλαγές της. Αρνήθηκε να αφήσει την ομάδα με δέκα παίκτες. Ο γιατρός έδεσε το χέρι του στο στήθος με έναν πρόχειρο επίδεσμο και ο Μπεκενμπάουερ συνέχισε να παίζει για σχεδόν μια ώρα σε αυτό το απάνθρωπο τέμπο, βγάζοντας πάσες, κάνοντας τάκλιν, καθοδηγώντας με το ένα χέρι.
Ήταν η αποθέωση της ανθρώπινης θέλησης, η υπεροχή της ψυχής πάνω στο σύστημα, η απόλυτη επιβεβαίωση της φράσης πως ο αθλητισμός, στις κορυφαίες του εκφάνσεις, αγγίζει τα όρια της τέχνης και της θρησκείας.

Αν ο ημιτελικός Ιταλίας-Γερμανίας ήταν το έπος της δύναμης, η παρουσία της Βραζιλίας ήταν το απάνθισμα της ποδοσφαιρικής διανόησης. Η «Σελεσάο» του 1970 υπό τις οδηγίες του Μάριο Ζάγκαλο δεν ήταν μια απλή ομάδα, ήταν ένα πείραμα μαγικής αλχημείας. Ο Ζάγκαλο τόλμησε το αδιανόητο: χώρεσε στην ίδια ενδεκάδα πέντε αυθεντικά «δεκάρια», πέντε παίκτες που στις ομάδες τους ήταν οι απόλυτοι ηγέτες και οργανωτές. Πελέ, Ζαϊρζίνιο, Τοστάο, Ριβελίνο, Γκέρσον. Μια υπέροχη άρνηση της τακτικής σκοπιμότητας, μια ωδή στην ατομική ιδιοφυΐα που τίθεται με ανιδιοτέλεια στην υπηρεσία του συνόλου.

Η Βραζιλία δεν έπαιζε ποδόσφαιρο, χορογραφούσε. Και πουθενά δεν αποτυπώθηκε αυτό με μεγαλύτερη καλλιτεχνική θρασύτητα από τον ημιτελικό απέναντι στην Ουρουγουάη. Ήταν ένα ματς με τεράστιο ψυχολογικό φορτίο, με τα φαντάσματα του "Maracanazo" του 1950 στοίχειωναν ακόμα το υποσυνείδητο των Βραζιλιάνων. Η Βραζιλία κέρδισε 3-1, αλλά το παιχνίδι έχει περάσει στην αιωνιότητα για ένα γκολ που δεν μπήκε ποτέ.Είναι η στιγμή της μαγείας της προσποίησης του Πελέ στον μεγάλο Ουρουγουανό τερματοφύλακα, Λαντισλάο Μαζιούρκιεβιτς. Ο Τοστάο, με μια χειρουργική, κάθετη μπαλιά, κόβει στα δύο την άμυνα της Ουρουγουάης. Ο Πελέ εφορμά προς την μπάλα με τρομακτική ταχύτητα. Ο Μαζιούρκιεβιτς βγαίνει γρήγορα από την εστία του για να προλάβει. Σε κλάσματα δευτερολέπτου, ο «Βασιλιάς» πρέπει να αποφασίσει πώς θα πλασάρει. Κι εκεί, αντί να αγγίξει την μπάλα, επιλέγει το κενό. Επιλέγει την απουσία, τη φαντασία της μη πράξης. Τρέχει προς την μπάλα, αλλά την αφήνει να περάσει από τα αριστερά του Μαζιούρκιεβιτς, ενώ ο ίδιος τρέχει από τα δεξιά του. Η απόλυτη, ποδοσφαιρική οφθαλμαπάτη. Ο τερματοφύλακας «ψαρώνει», ο κόσμος παγώνει, η φυσική καταργείται. Ο Πελέ κάνει τον κύκλο γύρω από τον τερματοφύλακα, προλαβαίνει την μπάλα, γυρίζει το σώμα του, σουτάρει αλλά η ρουφιάνα η μπάλα περνάει ξυστά από το κάθετο δοκάρι. Άουτ. Αυτή η φάση έχει μείνει στην ιστορία γιατί είναι το καλύτερο γκολ που δεν μπήκε ποτέ. Δεν είναι απλώς μια αθλητική λεπτομέρεια, είναι μια βαθιά φιλοσοφική στιγμή.

Ακόμα και η ίδια η μπάλα υπέστη την απόλυτη αισθητική και εμπορική μετάλλαξη. Η Adidas παρουσίασε την "Telstar" (Television Star), μια μπάλα ραμμένη από 32 πολύγωνα, 20 λευκά εξάγωνα και 12 μαύρα πεντάγωνα. Ο σχεδιασμός της δεν έγινε για αεροδυναμικούς λόγους, αλλά καθαρά οπτικούς: η ασπρόμαυρη γεωμετρία της εξασφάλιζε ότι θα διακρίνεται τέλεια στους τηλεοπτικούς δέκτες σε όλο τον πλανήτη. Ήταν το τέλος του αθλητισμού της αλάνας και η αρχή του ποδοσφαίρου ως εταιρικό, βιομηχανοποιημένο brand.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικά εμπορευματοποιημένο πλαίσιο, ωστόσο, εκείνο που επαναστάτησε εν τέλει ήταν το ίδιο το παιχνίδι. Αρνήθηκε να υποταχθεί στη σκοπιμότητα και τους αριθμούς, προσφέροντας την πιο ατόφια, αδιαπραγμάτευτη ομορφιά που είδε ποτέ ο πλανήτης, γεννώντας μύθους που επιβιώνουν ανέπαφοι μέχρι σήμερα. Και κανένας μύθος δεν συμπυκνώνει καλύτερα την ουσία εκείνου του τουρνουά από τον περιβόητο «Αγώνα του Αιώνα».

Στις 17 Ιουνίου, το Στάδιο Αζτέκα της Πόλης του Μεξικού φιλοξένησε τον ημιτελικό ανάμεσα στην Ιταλία και τη Δυτική Γερμανία. Ήταν μια σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων φιλοσοφιών. Από τη μία, ο κυνισμός, η αμυντική προσήλωση και το περίφημο "catenaccio" των Ιταλών, που είχαν προηγηθεί νωρίς με τον Μπονινσένια και προσπαθούσαν να "κλέψουν" το ματς κλειδωμένοι στην άμυνά τους. Από την άλλη, η ακατάβλητη, ρομποτική επιμονή της γερμανικής μηχανής των «πάντσερ» όπως συνηθίσαμε να αποκαλούμε τη Nationalmannschaft στην Ελλάδα. Ο αγώνας έμοιαζε να σβήνει, μέχρι που στο 90ό λεπτό, ο εντελώς εκφοβιστικός αμυντικός Καρλ-Χάιντς Σνέλινγκερ (ο οποίος μάλιστα αγωνιζόταν στη Μίλαν) ισοφάρισε προκαλώντας σοκ και στέλνοντας το ματς στην παράταση. Αυτό που ακολούθησε στα επόμενα 30 λεπτά, κάτω από τον καυτό ήλιο του Μεξικού και στο εξαντλητικό υψόμετρο των 2.000 μέτρων, ανήκει στη σφαίρα του ομηρικού έπους. Ένα ανελέητο σφυροκόπημα με πέντε γκολ να σημειώνονται σε μισή ώρα. Ο Γκερντ Μίλερ έδωσε προβάδισμα στους Γερμανούς (1-2). Ο Μπούργκνιχ ισοφάρισε αμέσως (2-2). Ο Λουίτζι Ρίβα, ο μύθος της Κάλιαρι, έκανε το 3-2. Ο Μίλερ, αδάμαστος, ξαναχτύπησε για το 3-3. Και, με τη σέντρα, ο "χρυσόπαιδο" Τζιάνι Ριβέρα πέτυχε το τελικό 4-3 για την Ιταλία, σε μια φάση που κανείς Γερμανός δεν είχε πλέον οξυγόνο στον εγκέφαλο για να αμυνθεί. 

Η απόλυτη, εμβληματική εικόνα εκείνου του αγώνα, όμως, παραμένει ο Φραντς Μπεκενμπάουερ. Ο «Κάιζερ». Είχε εξαρθρωθεί ο ώμος του σε μια σύγκρουση στο δεύτερο ημίχρονο, ενόσω η Δυτική Γερμανία είχε ολοκληρώσει τις αλλαγές της. Αρνήθηκε να αφήσει την ομάδα με δέκα παίκτες. Ο γιατρός έδεσε το χέρι του στο στήθος με έναν πρόχειρο επίδεσμο και ο Μπεκενμπάουερ συνέχισε να παίζει για σχεδόν μια ώρα σε αυτό το απάνθρωπο τέμπο, βγάζοντας πάσες, κάνοντας τάκλιν, καθοδηγώντας με το ένα χέρι. Ήταν η αποθέωση της ανθρώπινης θέλησης, η υπεροχή της ψυχής πάνω στο σύστημα, η απόλυτη επιβεβαίωση της φράσης πως ο αθλητισμός, στις κορυφαίες του εκφάνσεις, αγγίζει τα όρια της τέχνης και της θρησκείας.

Αν ο ημιτελικός Ιταλίας-Γερμανίας ήταν το έπος της δύναμης, η παρουσία της Βραζιλίας ήταν το απάνθισμα της ποδοσφαιρικής διανόησης. Η «Σελεσάο» του 1970 υπό τις οδηγίες του Μάριο Ζάγκαλο δεν ήταν μια απλή ομάδα, ήταν ένα πείραμα μαγικής αλχημείας. Ο Ζάγκαλο τόλμησε το αδιανόητο: χώρεσε στην ίδια ενδεκάδα πέντε αυθεντικά «δεκάρια», πέντε παίκτες που στις ομάδες τους ήταν οι απόλυτοι ηγέτες και οργανωτές. Πελέ, Ζαϊρζίνιο, Τοστάο, Ριβελίνο, Γκέρσον. Μια υπέροχη άρνηση της τακτικής σκοπιμότητας, μια ωδή στην ατομική ιδιοφυΐα που τίθεται με ανιδιοτέλεια στην υπηρεσία του συνόλου.

Η Βραζιλία δεν έπαιζε ποδόσφαιρο, χορογραφούσε. Και πουθενά δεν αποτυπώθηκε αυτό με μεγαλύτερη καλλιτεχνική θρασύτητα από τον ημιτελικό απέναντι στην Ουρουγουάη. Ήταν ένα ματς με τεράστιο ψυχολογικό φορτίο, με τα φαντάσματα του "Maracanazo" του 1950 στοίχειωναν ακόμα το υποσυνείδητο των Βραζιλιάνων. Η Βραζιλία κέρδισε 3-1, αλλά το παιχνίδι έχει περάσει στην αιωνιότητα για ένα γκολ που δεν μπήκε ποτέ. Είναι η στιγμή της μαγείας της προσποίησης του Πελέ στον μεγάλο Ουρουγουανό τερματοφύλακα, Λαντισλάο Μαζιούρκιεβιτς. Ο Τοστάο, με μια χειρουργική, κάθετη μπαλιά, κόβει στα δύο την άμυνα της Ουρουγουάης. Ο Πελέ εφορμά προς την μπάλα με τρομακτική ταχύτητα. Ο Μαζιούρκιεβιτς βγαίνει γρήγορα από την εστία του για να προλάβει. Σε κλάσματα δευτερολέπτου, ο «Βασιλιάς» πρέπει να αποφασίσει πώς θα πλασάρει. Κι εκεί, αντί να αγγίξει την μπάλα, επιλέγει το κενό. Επιλέγει την απουσία, τη φαντασία της μη πράξης. Τρέχει προς την μπάλα, αλλά την αφήνει να περάσει από τα αριστερά του Μαζιούρκιεβιτς, ενώ ο ίδιος τρέχει από τα δεξιά του. Η απόλυτη, ποδοσφαιρική οφθαλμαπάτη.

Ο τερματοφύλακας «ψαρώνει», ο κόσμος παγώνει, η φυσική καταργείται. Ο Πελέ κάνει τον κύκλο γύρω από τον τερματοφύλακα, προλαβαίνει την μπάλα, γυρίζει το σώμα του, σουτάρει αλλά η ρουφιάνα η μπάλα περνάει ξυστά από το κάθετο δοκάρι. Άουτ. Αυτή η φάση έχει μείνει στην ιστορία γιατί είναι το καλύτερο γκολ που δεν μπήκε ποτέ. Δεν είναι απλώς μια αθλητική λεπτομέρεια, είναι μια βαθιά φιλοσοφική στιγμή.

Σε ένα σύμπαν που σήμερα κυριαρχείται από το βασίλειο της προσομοίωσης, τα Heatmaps, τα xGoals και τους ατελείωτους, αποστειρωμένους αλγόριθμους ανάλυσης της κίνησης, το Μεξικό του 1970 υπενθυμίζει πώς έμοιαζε το ποδόσφαιρο όταν ήταν ακόμα Τέχνη. Είναι ένα ταξίδι επιστροφής στην εποχή που ένα δεμένο πληγωμένο χέρι, μια μαγική προσποίηση και ένα "ξερό" σουτ μπορούσαν να ενώσουν τον πλανήτη. Και γι' αυτό ακριβώς, οτιδήποτε ακολούθησε μετά, όσο άρτιο τακτικά και τηλεοπτικά κι αν ήταν, φαντάζει ως μια καλοφτιαγμένη, ακριβή επανάληψη εκείνου του μοναδικού, αυθεντικού καλοκαιριού.

Είναι η αβάσταχτη ελαφρότητα μιας εποχής που δεν πρόκειται να επιστρέψει ποτέ. Μιας εποχής που η μπάλα ήταν η μοναδική, η απόλυτη βασίλισσα του παιχνιδιού. Γιατί παιχνίδι είναι, μην το ξεχνάμε ποτέ αυτό. 56 χρόνια μετά, ο πλανήτης έχει στρέψει ξανά το βλέμμα στην αμερικανική ήπειρο. Το Μουντιάλ στις αχανείς, υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και του ίδιου του Μεξικού, αποτελεί την απόλυτη, σχεδόν εργαστηριακή κορύφωση της βιομηχανίας που γεννήθηκε το '70.Τώρα 48 ομάδες, ένα ασύλληπτο τηλεοπτικό προϊόν δισεκατομμυρίων, αλγοριθμικά υπολογισμένες ζώνες θεαματικότητας, ημι-αυτόματο οφσάιντ και VAR που εκμηδενίζουν το ανθρώπινο λάθος, στραγγαλίζοντας συχνά μαζί του και τον ίδιο τον αυθορμητισμό. Ένα ποδόσφαιρο που φαντάζει κατασκευασμένο σε server, το απόλυτο «βασίλειο της προσομοίωσης» σε πλήρη ανάπτυξη. Κι όμως, πίσω από τον εκκωφαντικό θόρυβο του σύγχρονου αθλητικού marketing, τις στρατιές των χορηγών και τα αποστειρωμένα VIP lounges, η προσδοκία παραμένει, ελαφρώς παράλογη και βαθιά ρομαντική, ακριβώς η ίδια.

Όλοι κατά βάθος περιμένουν τη ρωγμή στο σύστημα. Εκείνο το ανυπολόγιστο δευτερόλεπτο που το ατόφιο ταλέντο θα νικήσει. Το έκανε ήδη ο Μέσι, από το πρώτο παιχνίδι με το χάτρικ και τα δάκρυα. Το κάνουν όλοι όσοι αντιμετωπίζουν αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο των “hydration breaks” ως το δικό τους last dance. Ο Κριστιάνο των haters, o Τζέκο των χαλασμάτων της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, ο Μόντριτς σαν «τελευταίος Ιππότης», ο Χάρι Κέην που θα ξεπεράσει τον Λίνεκερ, ο Μπιέλσα που παρουσιάστηκε με το κεφάλι σκυμμένο, παραδεχόμενος ότι είναι τοξικός. Τόσα πολλά sidestories μπροστά και πίσω μας, τόσες γραμμένες κι άγραφες σελίδες στο ποδοσφαιρικό βιβλίο της ζωής μας. Γιατί όσο κι αν η βιομηχανία προσπαθεί να το εγκλωβίσει, το ποδόσφαιρο θα βρίσκει πάντα τον τρόπο να επαναστατεί. Γιατί ως παιχνίδι, θα ανήκει πάντα σε εκείνους που τολμούν να κάνουν όνειρα.

Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Επί των πηγών...Ενα Μαγιάτικο τετραήμερο στην Πόλη.

Είχα από παλαιά, ένα αεροπορικό εισιτήριο για Κων/λη. Μετά από πολλές αναβολές λόγω απρόβλεπων συμβάντων μπόρεσα και το χρησιμοποίησα. Ετσι βρέθηκα γιά ένα τετραήμερο στην Πόλη. 

Πλέον στην Πόλη όταν πηγαίνω δεν νιώθω τουρίστας, αφού κατοίκησα σε αυτήν περί τα εξι χρόνια. Περισσότερο νιώθω νοσταλγός των ωραίων ημερών που έζησα σε αυτή και θυμάμαι, αλλά και ολίγον Κ/Πολίτης. Αναπόφευκτη και μία κάποια μελαγχολία ένεκα των ενθυμήσεων. Τέλος πάντων όλα έχουν ένα τέλος. 

Μέσα στις μέρες που έμεινα Πόλη, ήταν και η 21η Μαϊου. Εορτή των Αγίων Κων/νου και Ελένης. Κάθε χρόνο γινόταν ωραία εορτή εκεί στα Ψωμαθειά που διέμενα, μέσα στον τεράστιο περίβολο του ιστορικού και επιβλητικού ιερού ναού Αγίου Κων/νου. Από βραδίς μέγας Εσπερινός και την ημέρα της εορτής πάντα προσερχόταν ο Πατριάρχης με όλη την ακολουθία του. 

Φέτος συνέπεσε η εορτή με την Δεσποτική εορτή της Αναλήψεως. Ετσι έγιναν οι ακολουθίες τόσο στον Αγιο Κων/νο, όσο και στον ναό της Αναλήψεως που είναι πολύ κοντά στα πεντακόσια μέτρα. Την ημέρα της εορτής ο Πατριάρχης προσήλθε και χοροστάτησε στον ναό της Αναλήψεως. Και αυτός ο ναός είναι ιστορικός και ωραίος. 

Οταν έψαλλα εγώ εκεί είχε πολλές φθορές και στατικά προβλήματα ένεκα υγρασίας. Ομως αποκαταστάθηκε πλήρως και επανήλθε στην παλαιά του αίγλη. Να αναφέρω δύο χαρακτηριστικά γιά τον εν λόγω ναό. Το ένα ότι κατά τα τραγικά γεγονότα του 1955, ήταν ο μόνος ναός από όλη την περιοχή που γλύτωσε το κάψιμο και περισώθηκαν οι σπουδαίες εικόνες του. Και το δεύτερο ότι ήταν ο πρωτος ναός που ξεκίνησε νεαρός ψάλτης ο μετέπειτα σπουδαίος Πρωτοψάλτης κυρ Θρ.Στανίτσας, αφού το σπίτι του ήταν δίπλα στον ναό. 

Επίσης κάτι ιδιαίτερο υπάρχει στα αναλόγια των ψαλτών. Σε ξύλινα ομοιώματα δράκων πάνω από αυτά κρέμονται τα φώτα γιά να βλέπουν. Κάτι νομίζω μοναδικό σε όλη την Κ/πολη. Συνάντησα πολλούς και λίαν αγαπητούς ανθρώπους, με τους οποίους συνεργάσθηκα με άψογο τρόπο όλα τα χρόνια της παραμονής και Πρωτοψαλτίας μου. Πρωτίστως τον μουσικολογιώτατο Σεβ/το Μητροπολίτη Σηλυβρίας κ.Μάξιμο, Αρχιερατικό επίτροπο της περιφέρειας, ο οποίος συνεχώς πασχίζει γιά την περιφέρεια Υψωμαθείων. 

Επίσης τους αγαπητούς Ρωμιούς εφημέριους π.Στυλιανό π.Κων/νο και τον εκ Θεσ/κης π.Γεώργιο. Και τον διάκονο της περιφέρειας π.Σεραφείμ, που εγώ τον είχα γνωρίσει ως Σταύρο και ήταν ο Λαμπαδάριος μου και μάλιστα ψάλλει πολύ ωραία και Πολίτικα. Επίσης είδα και πολλούς άλλους γνωστούς, νεωκόρους, επιτρόπους κλπ. 

Βέβαια και κυρίως έλαβα και την Πατριαρχική ευλογία από τον Πατριάρχη μας, ο οποίος παρά την ηλικία του είναι ακμαίος και συνεχώς ενδιαφέρεται γιά όλες τις κοινότητες της Πόλης και της Αρχιεπισκοπής του και πάντα τις επισκέπτεται όταν το βαρύ προγραμμά του το επιτρέπει. Ασφαλώς εγκάρδια χαιρετήθηκα και με τους Ψάλτες του ΠΠΝ και ειδικά με τον αγαπητό Αρχοντα Πρωτοψάλτη.
Αναχωρώντας από το τεράστιο και υπερσύγχρονο αεροδρόμιο, αποχαιρέτησα την Πόλη με υπόσχεση επανόδου. Πέραν των φωτογραφιών, παραθέτω και ένα μικρό βίντεο του 2018, από τον Αγιο Κων/νο Υψωμαθείων, όπου χοροστατούντος του Πατριάρχου, ψάλλω ένα στιχηρό των αίνων της εορτής. Χαιρετώ και εις το επανιδείν... 


    

Τετάρτη 29 Απριλίου 2026

Περί των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων.

 Παραθέτω αυτούσιο άρθρο που διάβασα στο ιντερνετ, περί των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων. Και συμφωνώ απολύτως με τα γραφόμενα. Ευτυχώς απέχω από τα εν λόγω δελτία αλλά και γενικά από τα της τηλεόρασης πολλά χρόνια -εκτός από τους αγώνες του μπάσκετ και του "τσάμπιον λίνγκ"- και δεν σας κρύβω ότι έχω βρεί την ηρεμία μου. Δυστυχώς η τηλεόραση στην πατρίδα μας -ακόμη και η κρατική- είναι ανυπόφορη. Η δε ενημέρωση,τραγική.

το άρθρο:

ΟΙ "ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ"
Τελικά, καλά μου συντροφάκια, έχω φτάσει να απέχω εντελώς από δελτία ειδήσεων (εκτός ίσως για τα 5 πρώτα λεπτά) και κάθε λογής panels με προσκεκλημένους ανθρώπους που σε κανονικές συνθήκες θα ήταν ικανοί (ίσως) μόνο για να διπλώνουν χαρτοπετσέτες σε μαγεριά.
Αυτό που κατάφεραν οι 9 στους 10 επώνυμοι δημοσιογράφους, είναι να σιχαθούμε όλη αυτή τη γκρίζα ειδησεογραφία, η οποία πλέον απροκάλυπτα μας μεταφέρει τις εντολές των "αφεντικών" της, κι έτσι ο "4ος Πυλώνας" της Δημοκρατίας μας απαξιώθηκε σε επίπεδο κράχτη στις ταβέρνες της Βάρης (ίσως θυμάστε οι παλαιότεροι, τον Βέγγο, με τσαρούχια και φουστανέλα, έξω από μία ταβέρνα; ε, κάτι τέτοιο).
Αυτό που με διαολίζει περισσότερο, είναι ότι το πέπλο της δήθεν "αμεροληψίας" τους έχει γίνει τόσο διάφανο. Αυτό άραγε οφείλεται στην βλακεία, αγραμματοσύνη και κομματική τύφλωση όλων αυτών των αστέρων της "Δημοσιογραφίας", ή στο γεγονός ότι συνειδητά πλέον είναι βέβαιοι ότι απευθύνονται σε ηλίθιους και δεν κάνουν καμία προσπάθεια να το κρύψουν; Η κότα έκανε το αυγό, ή το αυγό την κότα;
Όπως και να έχει, για να ενημερωθεί πλέον ένας λογικός πολίτης θα πρέπει να διαβάζει πίσω από τις γραμμές, να είναι ενήμερος για το ποιόν του εκφέροντος την κάθε "ανάλυση" και να αρχίσει να ρωτάει όλα αυτά τα αλλαλάζοντα κύμβαλα ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΛΟΓΟ δεν αναφέρουν σχεδόν ποτέ οποιαδήποτε οικονομική, διπλωματική ή αμυντική επιτυχία της Πατρίδας μας, αναλώνοντας το χρόνο μας σε εντελώς δευτερεύοντα θέματα που τα έχουν μεγενθύνει περισσότερο κι από τον κώλο της Κιμ Καρντάσιαν.
Κώστας Κάπος

Σάββατο 18 Απριλίου 2026

Μεγαλοβδομαδιάτικα και Πασχαλιάτικα του 2026.

Επί των ψαλτικών "επάλξεων", ήτοι των αναλογίων, με βρήκε γιά ακόμη μία χρονιά και η Μεγάλη βδομάδα και το Πάσχα του 2026. Με πλήρη -Δόξα τω Θεώ- φωνητική και γενική υγεία. Και φέτος όπως και πέρυσι -και ευτυχώς-,  δεν ήταν όπως άλλες παλαιές χρονιές που έψαλλα σε πόλεις και μεγάλους ναούς, με πολλές ψαλτικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις, με πολυκοσμία -ειδικά τις μέρες "αιχμής" όπως στον επιτάφιο και στην Ανάσταση- και γενικά με ένα άγχος να αντεπεξέλθω με επάρκεια φωνητική και σωματική, όλες αυτές τις ωραίες αλλά κουραστικές γιά τους Ψάλτες, μέρες.

"Διακόνησα" ψαλτικά και πάλιν, έναν αξιοσέβαστο ιερέα τον παπάΚυριάκο, ο οποίος είναι κληρικός "παλαιάς κοπής", ευσεβέστατος, φιλακόλουθος, φιλόμουσος και απλός. Που αγαπά και φροντίζει τους ψάλτες του. Κάπως έτσι θυμάμαι ήταν και ο μακαρίτης ο πατέρας μου, που τον "διακονούσα" ψαλτικά όταν ήμουν παιδί του Γυμνασίου, όπου κοντά του έμαθα τα βασικά της ψαλτικής.

Με τον παπαΚυριάκο λοιπόν, εξυπηρετήσαμε δύο χωριά-ενορίες. Τα Νιάτα και τα Κουπιά.Οπως και τότε με τον αείμνηστο πατέρα μου, που εξυπηρετούσε ιερατικά δύο ενορίες χωριά, την πάνω και την κάτω Καρέα και "σηκώναμε" δύο επιταφίους και τελούσαμε δύο Αναστάσεις. Εμπειρίες σαν από διηγήματα του Παπαδιαμάντη.

Οι επιτάφιοι και στα δύο χωριά ήταν απλοί και με λουλούδια τοπικά της Ανοιξης. Η δε περιφορά τους, χωρίς μπάντες και τυπολατρικές τελετουργίες, αλλά ήσυχα και απλά, με όλους τους κατοίκους να τους συνοδεύουν. Ολα κύλισαν με τάξη, απλότητα και μέσα στο πνεύμα των ημερών, δημιουργώντας αληθινή πασχαλινή ατμόσφαιρα. 

Να αναφέρω και ένα ψαλτικό "τυχερό". Μία ενορίτισσα με φίλεψε μία τσαντούλα με σπαράγγια του χωριού που είναι η εποχή τους. Ολόφρεσκα, απόλυτα βιολογικά και υγιεινά. Είδη που σπάνια βρίσκεις στο εμπόριο και που τόσο απλόχερα προσφέρει η Λακωνική μάνα γή.

Την Κυριακή του Πάσχα, έχοντας περατώσει τις ψαλτικές υποχρεώσεις, μία βόλτα και ένας πρωϊνός καφές στην πανέμορφη Μονεμβασιά ήταν ανάταση ψυχής. Επέλεξα -εκτός των ανωτέρω φωτογραφιών-, να αναρτήσω και δύο ψαλτικά βίντεο ως ενθύμια. Το πρώτο είναι το κάθισμα του Ορθρου της Μ.Τετάρτης και το δεύτερο το απόστιχο από τον Εσπερινό της αποκαθήλωσης που έγινε στο ένα χωριουδάκι. Εύχομαι σε όλους σας και του χρόνου να είμαστε όλοι καλά. 

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ.

1.- Κάθισμα "Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν".

2. Απόστιχο εσπερινού Αποκαθηλώσεως.








Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Ο μακαριστός π. Γεώργιος Τσέτσης για την μεταφορά του Αγίου Φωτός.

Πώς και με ποίου είδους Άγιο Φως γιόρταζε Πάσχα η Ελλάδα από αμνημονεύτων χρόνων, μέχρις ότου ένα ταξιδιωτικό γραφείο στην Αθήνα σοφισθεί πριν τρεις δεκαετίας, συνεργούντος και του πρώην Πατριάρχου Ιεροσολύμων Ειρηναίου, Εξάρχου τότε του Παναγίου Τάφου στην Ελλάδα, την αεροπορική μεταφορά στον ελλαδικό χώρο του Αγίου Φωτός και την σόλοικη τελετή υποδοχής του με τιμές «Αρχηγού Κράτους»! Χωρίς να συνειδητοποιεί ότι άλλο πράγμα είναι η από τους προσκυνητές παραλαβή του Αγίου Φωτός εκ των χειρών του Πατριάρχου Ιεροσολύμων μπροστά στο Ιερό Κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου, και έτερον η «υποδοχή» του, εντός μιας πολιτικο-κοσμικής ατμόσφαιρας, σε κάποιο Ελληνικό αεροδρόμιο. 

Αν, λοιπόν, «Αληθινό Φώς» είναι αυτό που την τελευταία τριακονταετία κομίζει στην Ελλάδα το Κυβερνητικό αεροσκάφος, ποιά ήταν η φύση του Φωτός το οποίο επί αιώνες ολόκληρους ελάμβανε ο Ιερουργός από την ακοίμητη κανδήλα της κάθε Εκκλησιάς της ελληνικής επικράτειας και το μετέδιδε στους λαμπαδηφορούντας πιστούς; Ήταν φως «αναληθές» και «κίβδηλο»; Αλλά και σήμερα, με ποίου είδους Άγιο Φως εορτάζουν οι πιστοί της ηπειρωτικής ή νησιώτικης Ελλάδας, εκεί όπου η πρόσβαση με αεροσκάφος ή ελικόπτερο είναι ανέφικτη; Με ανυπόστατο «Άγιο Φως» γιορτάζουν Πάσχα Κυρίου τα τριακόσια εκατομμύρια Ορθοδόξων ανά την οικουμένη, στην Διασπορά, στις εσχατιές του Νέου Κόσμου, της Αφρικής, της Άπω Ανατολής και της Ωκεανίας, όπου το πρόσταγμα «Δεύτε λάβετε Φως» δίνεται από τον λειτουργό επτά ή οκτώ ώρες προτού δοθεί στα Ιεροσόλυμα και στον καθ΄ημάς χώρο της Ανατολικής Μεσογείου; 

Η τελετή της αφής του Αγίου Φωτός στον Πανάγιο Τάφο ή σε οποιονδήποτε άλλο Ναό της Ορθοδόξου οικουμένης, δεν είναι μία μεμονωμένη, ξεκάρφωτη λειτουργική πράξις της Εκκλησίας μας. Αποτελεί προανάκρουσμα των όσων θα ακολουθήσουν κατά την ιερουργία της πρώτης μετά την Ανάσταση του Κυρίου Θείας Λειτουργίας. 

Το ερώτημα που πρέπει να απασχολεί σήμερα Ποιμένες και Διδασκάλους δεν είναι τόσο η φύση και προέλευση του Αγίου Φωτός, αλλά το τι κάμει ο λεγόμενος «λαός του Θεού» άμα τη λήψει του Αγίου Φωτός από τα χέρια ενός Πατριάρχου, ενός Αρχιερέως ή του οιουδήποτε Πρεσβυτέρου της Εκκλησίας. 

Αυτό που βλέπουμε επί των ημερών μας είναι χιλιάδες κόσμου να κατακλύζουν μεν τον πέριξ του Ναού χώρο την νύκτα του Πάσχα, αλλά να διασκορπίζονται «ως εκλείπει καπνός» και να εξαφανίζονται «ως τήκεται κηρός από προσώπου πυρός» μόλις ηχήσει το «Χριστός Ανέστη», αδιαφορώντας πλήρως για ό,τι θα ακολουθήσει ευθύς μετά το χαρμόσυνο αυτό άγγελμα και εγκαταλείποντας μόνους κι΄έρημους λειτουργούς, ψάλτες και μια δράκα όντως πιστών, να τελέσουν την Πασχάλια Θεία Λειτουργία, που αποτελεί αρχή και πρότυπο κάθε Ευχαριστιακής Συνάξεως. Θα λεχθεί, ενδεχομένως, πως αυτό είναι το «Πάσχα Ελλήνων»! Είναι, όμως, «Πάσχα Κυρίου»; 

Θα ήταν ευχής έργον όπως η πρόσφατη έντονη αντιπαράθεση γύρω από το θέμα της «υποδοχής» του Αγίου Φωτός σταθεί αφορμή για μια σοβαρή και ψύχραιμη συζήτηση μεταξύ υπεύθυνων και, κυρίως, νουνεχών εκκλησιαστικών παραγόντων, θεολόγων, λειτουργιολόγων και ιστορικών, προκειμένου να βρεθούν τρόποι επιμορφώσεως του θεολογικά απαίδευτου πληρώματος της Εκκλησίας, σχετικά με μερικά βασικά στοιχεία της Ορθοδόξου πίστεώς μας. Διότι είναι κοινή διαπίστωση πως ο λαός μας στην πλειονότητά του έχει μετατρέψει πλέον τα Μυστήρια της Εκκλησίας (γάμους, βαπτίσεις) σε απλή κοινωνική εκδήλωση. Ενώ, κρατώντας μια λαμπάδα και ένα κόκκινο αυγό στο χέρι (γνωρίζει άραγε τον συμβολισμό του αυγού;) μετέπλασε το Πάσχα, την κατ΄εξοχήν αυτή Εορτή της Ορθοδόξου Ανατολής, η οποία «πανήγυρις εστί πανηγύρεων» (Ωδή η΄ του Αναστασίμου Κανόνος), σε ένα ευτράπελο «φολκλορικό happening».
Πηγή άρθρου: ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ   Ε Δ Ω

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

Ενθυμήσεις ερήμου.

Τετάρτη Κυριακή της Μ.Τεσσαρακοστής σήμερα και μέσω του Συναξαρίου του Τριωδίου τιμάται ένας ασκητής της ερήμου, ο Οσιος Ιωάννης συγγραφέας της κλίμακος. Θυμήθηκα λοιπόν -ψάλλοντας σήμερα το απολυτίκιο του και τα στιχηρά προσόμοια των αίνων-, την αξέχαστη ταξιδιωτική εμπειρία από το προ 12ετίας ταξίδι μου, στην ιστορική Μονή της Αγίας Αικατερίνης Σινά, όπου πλησίον της είναι και το σπήλαιο που έζησε ως πραγματικός ασκητής της ερήμου ο Οσιος. 

Η μετάβαση εκεί είχε γίνει κατόπιν προσκλήσεως της ιεράς Μονής, προκειμένου η χορωδία του Συλλόγου ιεροψαλτών Λακωνίας "Πέτρος ο Πελοποννήσιος", της οποίας ήμουν τότε χοράρχης, να ψάλλει στην πανήγυρη της Μονής. Οι αναμνήσεις από την μετάβαση σε αυτά τα ιστορικά, δύσβατα και βασανισμένα μέρη, παραμένουν ανεξίτηλες. Είχε γίνει σχετική ανάρτηση με πλήρες ιστορικό της επίσκεψης, φωτογραφίες και ηχητικά, στο ιστολόγιό μου στην ιστοδιεύθυνση:

https://tzanakospanagiotis.blogspot.com/2014/12/blog-post_11.html

Ως ενθύμιο αναρτώ δύο βιντεάκια. Το πρώτο με το απολυτίκιο του Οσίου και το πρώτο στιχηρό προσόμοιο των αίνων και το δεύτερο με το Δοξαστικό της σημερινής Κυριακής "Δεύτε εργασώμεθα", σε μέλος του Λαμπαδαρίου Πέτρου, όπως τα έψαλλα σήμερα, ευχόμενος σε όλους σας, καλή συνέχεια.






Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Ενα άρθρο με όλη την (πικρή) αλήθεια. (Του Κώστα Κάπου)

 ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΜΕΝΗ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Επειδή είμαι ένα κατά βάση αισιόδοξο άτομο (όπως λένε, "απαισιόδοξος είναι ο πληροφορημένος αισιόδοξος"), βλέπω το κρανίο του μέσου αγαναΧτισμένου συμπολίτη μας ως μισογεμάτο και όχι μισοάδειο.
Για το λόγο αυτό θα του εξηγήσω 2 πραγματάκια, με την φρούδα ελπίδα ότι θα τα κατανοήσει, για να έχει να πορεύεται:
Ζούμε σε μια χώρα που η Δημοκρατία μας είναι τόσο ανεκτική, που θα προκαλούσε έκπληξη σε οποιαδήποτε Δυτική χώρα, σχετικά με τι ελευθερίες (βλ. ασυδοσίες) δίνει στους πολίτες της.
Σε καμία άλλη χώρα δεν θα κυκλοφορούσαν έντυπα σαν το Μακελειό, χωρίς να επέμβει Εισαγγελέας.
Σε καμιά άλλη χώρα τα μπαχαλάκια δεν θα τη γλίτωναν με μια απλή προσαγωγή στο Τμήμα, ελεύθερα να τα ξανασπάσουν την επόμενη φορά. Σε κάποιες χώρες δε, όπως στο αγαπημένο τους Ιράν, ούτε δίκη χρειάζεται, αν υπάρχουν ταράτσες να στήσουν τα πολυβόλα.
Σε καμιά άλλη χώρα (και ιδίως στις χώρες που οι αγαναΧτισμένοι φίλοι μας θεωρούν ως πρότυπα) δεν θα κυκλοφορούσε τόση λάσπη, τόση τοξικότητα και τόση παραπληροφόρηση και πρόκληση σε εξεγέρσεις, χωρίς οι υπαίτιοι να καθίσουν στο σκαμνί με εξοντωτικές ποινές. Σε κάποιες αγαπημένες τους χώρες δε, ο όρος "εξοντωτικός" κυριολεκτεί!
Έχω ζήσει και έχω επισκεφθεί πολλές χώρες μέχρι τώρα και η Ψωρολακόσταινά μας είναι αυτή στην οποία νιώθω πιο ελεύθερος από οπουδήποτε, οπότε ας αφήσουν τις παπαριές περί καταπιεστικού καθεστώτος και ανελευθερίας του Τύπου.
Αυτό που έχουμε εν αφθονία, δυστυχώς, είναι η Ασυδοσία, είναι η περιφρόνηση στους κανόνες και τους Νόμους, είναι η αδιαφορία για τον δίπλα μας και τα δικαιώματά του, όταν εμπλέκεται το συμφέρον του δικού μας κώλου.
Και βέβαια, αν είμαστε εμείς έτσι, το να περιμένουμε τους Δημόσιους Λειτουργούς να είναι άμεμπτοι, είναι το αστείο της πεντηκονταετίας. Δικοί μας άνθρωποι είναι όλοι αυτοί, γείτονες, φίλοι, κολλητοί, συγγενείς, που κάνουν τη ζωή μας ανυπόφορη και δεν μπορούμε να βγάλουμε άκρη μέσα στον Λαβύρινθο του Δημόσίου.
Η κόλαση για τον Έλληνα, είναι ο άλλος Έλληνας.
Η ποιότητα των Καραγκιόζηδων που στέλνουμε στη Βουλή, αντανακλά τη ΔΙΚΗ ΜΑΣ ποιότητα. Αν είστε ικανοποιημένοι με αυτούς που σταυρώσατε, τότε είστε αυτοί....
Όλοι το γνωρίζουμε αυτό και κρύβουμε τα κεφάλια μας στην άμμο, γιατί είναι πιο εύκολο να σκούξουμε "Kούλη Γaμiesαι", παρά να ζητήσουμε αλλαγές, ιδίως όταν οι αλλαγές αυτές ακουμπάνε τα συμφέροντά μας.
Ως Λαός, θα έπρεπε να κάνουμε ένα τεράστιο κύκλο 11 εκατομμυρίων ανθρώπων και ο καθένας από εμάς να καρπαζώνει τον μπροστινό του.
Ίσως έτσι επιστρέψουμε σε κάποιες πιο ανεκτές εργοστασιακές ρυθμίσεις. Αλλιώς θα παραμείνουμε κομματικοδίαιτα μουσκάρια, με πλήρη άγνοια της Ιστορίας και με κατακλυσμιαία βλακεία απέναντι στην παγκόσμια Πραγματικότητα.
Παρηγορητικά Φιλούθκια ❤ ❤

Πάς αντιλέγων σε όσα γράφει ο αρθρογράφος, ας το κοιτάξει....

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Καθαρά Δευτέρα & Μ.Σαρακοστή. Χαμένα έθιμα-Μεγάλα λόγια.

Κοιτώντας παλαιές αναμνηστικές φωτογραφίες της νιότης μου, βρήκα μία από το μακρινό 1968. Είναι από  καθαρά Δευτέρα. Είμαστε πολλοί μαζεμένοι στο προαύλιο της Εκκλησίας στο χωριουδάκι που γεννήθηκα, την Καρέα. Και μάλιστα χορεύουμε και "σέρνω" εγώ τον χορό. 

Βλέποντάς την, θυμήθηκα ότι κάθε χρόνο τέτοια μέρα, μαζευόμασταν όλοι οι συγχωριανοί εκεί, μετά τον Ορθρο που τελούσε ο μακαρίτης ο παπαΓιάννης ο πατέρας μου. Κάθε οικογένεια ερχόταν και έφερνε τα δικά της νηστήσιμα φαγητά. Συνήθως ήταν ψωμί γνήσιο φουρνιστό, ελιές, χαλβάς, ταραμάς και μαρούλια γιά ...χλωρακία. Μερικοί έφερναν και καλαμάρια, αυτά τα μελανά από τις κονσέρβες. Τρώγαμε λοιπόν όλοι μαζί με κουβεντολόϊ και χαρούμενη διάθεση. Οι μεγάλοι άνδρες έπιναν και λίγο κρασί. Μερικές χρονιές μετά το φαγητό επακολουθούσε και ένα μικρό γλεντάκι με χορό, αν ήταν παρών κάποιος από τους οργανοπαίχτες του χωριού.

Κατά τις τρείς το μεσημέρι τελείωνε αυτή η γιορτούλα και εμείς τα γυνασιόπαιδα, αναχωρούσαμε πέρνοντας με τα πόδια τον δρόμο, -την δημοσιά που λέγαμε-, για την διασταύρωση του Γεωργακαράκου, όπου ο κεντρικός δρόμος από Γύθειο γιά να πάμε στην Αρεόπολη αφού εκεί ήταν το γυμνάσιό μας. 

Καθόμασταν λοιπόν, εκεί στην στάση, στο καφενείο του μπάρμπαΝτίνου, περιμένοντας το λεωφορείο της γραμμής που περνούσε στις πέντε. Πάντα βέβαια ήμασταν "ζαλωμένοι" όπως λέμε στην Μάνη, δηλαδή φορτωμένοι έναν ντορβά με τα απαραίτητα τρόφιμα γιά να βγάλουμε την βδομάδα, ως το επόμενο Σαβ/Κύριακο.   

Σήμερα τα πράγματα έχουν κατά πολύ αλλάξει. Και της καθαράς Δευτέρας αλλά και όλης της Μ.Σαρακοστής. Ελάχιστοι νηστεύουν, ελάχιστοι ξέρουν την σημασία τους. Ολα κινούνται στην σφαίρα του καταναλωτισμού. Πόσο κοστίζουν τα θαλασσινά, πόσο η λαγάνα και άλλα υποτίθεται νηστήσιμα εδέσματα. Που μόνο νηστήσιμα δεν μπορείς να τα πείς. Αφού το νηστήσιμο χταπόδι ή τα φρέσκα καλαμάρια κοστίζουν πιό πολύ από το μοσχαρίσιο κρέας. Και ας μην αναφέρω γιά γαρίδες ή καραβίδες ή αστακούς που καταναλώνουν πολλοί, που και πανάκριβα είναι και παρωδία νηστείας και εγκράτειας φανερώνουν.

Επίσης αυτό το νεοφανές ευχολόγιο πολλών λαϊκών, που αντί να λένε αυτό που όλοι λέγαμε και εξακολουθούμε να λέμε λιτά και ταπεινά, δηλαδή "Καλή Σαρακοστή", μεγαλόστομα εκφωνούν ευχές όπως "καλό στάδιο", "καλόν αγώνα", "καλή συχώρεση"και άλλες τέτοιες καλογερίστικες ατάκες, λες και  είναι μοναχοί που ετοιμάζονται να πάνε σε σπήλαια και ασκηταριά γιά άσκηση. 

Βέβαια οι περισσότεροι θεούσοι γιά επίδειξη και γιά το θεαθήναι τα λένε. Είναι εσχάτως και οι άλλοι, οι θεούσοι "μαχητές" του διαδικτύου, όπου γεμάτοι υποκρισία και εμπάθειες κακολογούν και λοιδωρούν αδιακρίτως και αναιτίως -ως άλλοι Φαρισαίοι-, φανερώνοντας τι κρύβεται στα εσώψυχά τους. 

Και γιά να κλείσω ευχάριστα και μακριά από μεγάλα λόγια και κούφιες ευχές, να ευχηθώ σε όλους μας -με ένα χθεσινό φόντο του πανέμορφου Γυθείου και με τον χιονισμένο επιβλητικό Ταϋγετο στο βάθος- να καταφέρουμε να ζήσουμε και αυτή την Μ.Σαρακοστή και την επερχόμενη Ανοιξη, με υγεία, ειρήνη και ηρεμία στην ψυχή μας.

Αναγνώστες